Over mij

Mijn foto
De Brabant-Collectie is in 1837 in 's-Hertogenbosch opgericht door het Provinciaal Genootschap van Kunsten en Wetenschappen in Noord-Brabant en wordt sinds 1986 beheerd door de bibliotheek van Tilburg University

donderdag 19 november 2015

(Feest)verlichting

De in het centrum aangebrachte verlichting voor de komende feestdagen vormt een aanleiding voor dit blog in het Jaar van het Licht: International Year of Light. Denk hierbij ook aan de verlichting tijdens volksfeesten, zoals te zien is op deze prentbriefkaart van Jan Bijnen. Hier zien we de versierde markt van Eindhoven (1904) ter gelegenheid van het koninklijk bezoek van H.M. Koningin Wilhelmina en Z.K.H. Hendrik der Nederlanden. Ook het lichtjesfeest van St. Maarten op 11 november, dat traditioneel gevierd wordt met een lampionnenoptocht, is een mooi voorbeeld van een dergelijk feest. Stedelijke feestverlichting met gloeilampen zien we op onderstaande prentbriefkaart van de Brugstraat in Breda tijdens de feestelijkheden rondom Breda, Oranjestad 1252-1952.
Prentbriefkaart: Breda, 1952
 Brugstraat versierd en verlicht ter gelegenheid van Breda Oranjestad 1252-1952
Vindplaats: pbk-B 83 / Oranjestad (6)
De Brabantse fotografen Martien Coppens (1908-1986) en Rees Diepen (1925-2012), waarvan de Brabant-Collectie de fotografische nalatenschap beheert, maakten vele fraaie foto's waarin licht en verlichting een grote rol spelen.

In onderstaande foto van Rees Diepen uit 1962 is licht in beeld gebracht op de kermis in Tilburg.
Op de kermis in Tilburg, 1962
 
© Rees Diepen  Brabant-Collectie I Tilburg University
Vindplaats: 9589
Hieronder ziet u de Lichtstad Eindhoven (of Lampegat in carnavalstijd).
Zicht op Stationsplein en 18 Septemberplein, 1968
 
 © Martien Coppens I Nederlands Fotomuseum Rotterdam
Vindplaats: Cop SE 24 
Van 7 tot 14 november was Eindhoven in de ban van het festival GLOW. De Lichtjesroute ter herinnering aan de bevrijding vond plaats van 18 september t/m 11 oktober. Vandaag is het weer raak. Op het 18 Septemberplein is om 19.00 uur het grootse lichtspektakel Turn on the Lights te bewonderen. In Eindhoven, net buiten Nuenen, ligt ook het innovatieve, 600 meter lange fietspad van Daan Roosegaarde met honderdduizenden 'glow-in-the-dark'-steentjes, die oplichten in het donker als op het beroemde werk De Sterrennacht van Vincent van Gogh. De opening van dit pad (november 2014) was de aftrap voor het landelijke Van Goghjaar 2015.

maandag 2 november 2015

De Grote Van Gogh Atlas

Deze kleurrijke atlas is verschenen ter gelegenheid van de 125e sterfdag van Vincent van Gogh. Het geeft een chronologisch overzicht van meer dan twintig dorpen en steden in Nederland, België, Frankrijk en Engeland waar Vincent woonde en werkte voordat hij in Auvers belandde. Zo volgen we hem van zijn jeugd in Zundert tot zijn tekenlessen in Tilburg, en van zijn voettocht naar Londen tot zijn atelier bij zijn ouders in Nuenen. Tot slot is er zijn verblijf in de verpleeginrichting in Saint-Remy-de-Provence en zijn overlijden op 37-jarige leeftijd in Auvers-sur-Oise.

We zien hoe zijn wereld er in die tijd uitzag: de rust van het platteland in Brabant en Zuid-Frankrijk, maar ook de drukke wereldsteden Londen en Parijs. De reislustige Van Gogh leefde in een spannende tijd. De moderne wereld was volop in beweging, onder andere door de opkomst van een wijdvertakt spoorwegnet in Europa. Vincent gebruikte de wereld om hem heen als onderwerp voor zijn honderden tekeningen en schilderijen. 

Het boek is geïllustreerd met veel topografische kaarten, tekeningen, foto's, brieven en schilderijen van Van Gogh. Op die manier is zijn ontwikkeling als mens en schilder goed te volgen. Uitgangspunt hierbij is dat de kunstenaar tot op de dag van vandaag velen inspireert en 125 jaar na zijn dood meer dan ooit leeft.

Meer boeken over schilderkunst en/of Vincent van Gogh kunt u vinden in de rubriek BRA J3.

Vindplaats: BRA J3 DENE 2015

donderdag 22 oktober 2015

Expositie 'In de Brabantse voetsporen van Van Gogh' in de Potviszaal

Vrijdagmiddag 16 oktober jl. kregen o.a. collega's van de hotspotlocaties Van Gogh Brabant en de pers een preview van de expositie In de Brabantse voetsporen van Vincent van Gogh in de Potviszaal van Natuurmuseum Brabant. De samenstellers van de tentoonstelling, Ronald Peeters en Emy Thorissen, leidden hen rond langs de objecten, foto's van vroeg 20e-eeuwse Noordbrabantse fotografen, tekeningen en brieffragmenten van Vincent van Gogh.
De expositie loopt van zaterdag 17 oktober 2015 t/m woensdag 6 januari 2016 en is een initiatief van de Brabant-Collectie, Natuurmuseum Brabant en Stadsmuseum Tilburg.

© Paul Slot

© Paul Slot
© Paul Slot

© Paul Slot

© Paul Slot

© Paul Slot
© Paul Slot

© Paul Slot

© Paul Slot

woensdag 21 oktober 2015

Zeldzame uitgave van commentaar Gerard van Zoemeren op het Bossche gewoonterecht

De Brabant-Collectie heeft na overleg met het Stadsarchief 's-Hertogenbosch, het Brabants Historisch Informatiecentrum (BHIC) en de Tilburgse emeritus-professor Trix Jacobs, specialist in de bronnen van het oud vaderlands recht, bij veilinghuis Henri Godts in Brussel geboden op een zeldzaam manuscript in twee banden van de advocaat en schepen van Den Bosch, Gerard van Zoemeren of ook wel Gerard van Someren (1547-1652). De Brabant-Collectie is nu de gelukkige eigenaar van deze bijzondere uitgave.
Gerardus van Zoemeren, Notata consultissimi ac doctissimi viri Domini Gerardi Van Zoemeren avocati d. consiliarii Eelkens ad consuetudines buscoducensi, s.l., [1640].
KHS D 205 a-b
Het volgende citaat van een zekere Mr. J.V onderschrijft het belang van dit handschrift:
Was van Soemeren gedurende zijn leven de vraagbaak zijner menigvuldige clienten; na zijn dood bleef hij het voor de gehele praktijk. Zijne aanteekeningen op de costuimen, die nimmer gedrukt zijn geweest, waren in handschrift eene behoefte voor elken jonge pleitbezorger en in elke regtsgeleerde bibliotheek was de Merlin van Noord-Braband te vinden … .
Zo valt te lezen op pagina 43 van een levensschets van Van Soemeren onder de titel De regtsgeleerde Gerard van Soemeren in  het tweede deel van Bijdragen tot de geschiedenis, oudheden, letteren, statistiek en beeldende kunsten der Provincie Noord-Braband (1845), geredigeerd door C.R. Hermans, de eerste bibliothecaris van het Provinciaal Genootschap van Kunsten en Wetenschappen.
Consuetudines Jus et Stijlus procedendi Buscoducensis civitatis
Gewoonterecht en stijl van procederen in de stad 's-Hertogenbosch
De titel van het werk luidt Notata consultissimi ac doctissimi viri Domini Gerardi Van Zoemeren avocati d. consiliarii Eelkens ad consuetudines buscoducensi. Het handschrift wordt gedateerd omstreeks 1640. De twee delen, gevat in 19e eeuwse half perkamenten band, bevatten elk meer dan 500 folio’s. Het handschrift was bedoeld voor de schoonzoon van Van Soemeren, Gijsbrecht Eelkens, griffier in Breda.

Het handschrift is van belang, omdat het een vroege autograaf is van vóór 1652 waarvan geen jongere handschriften bekend zijn. Het is een ongepubliceerd rechtscommentaar op de Bossche Costuymen. “Het Nederlandse woord costume is via het middeleeuwse Italiaans afgeleid van het Latijnse consuetudo, dat gewoonte betekent.”, aldus Lijten. Deze rechtsgewoonte is ontstaan door een openbare en vreedzame herhaling gedurende langere tijd. In het begin was het gewoonterecht ongeschreven. Later werd de costume opgetekend. De costume was in de Middeleeuwen in Europa de voornaamste rechtsbron. Pas vanaf de zestiende eeuw werd de wet de voornaamste rechtsbron. De goedkeuring van de costumen hing samen met de Blijde Inkomst van een vorst in een stad, waarbij de vorst een eed aflegde op de lokale rechten en privileges van die stad. 

Karel V verordonneerde in 1531 de officiële redactie van de Vlaamse costumen. Zijn streven was codificatie en homologatie of goedkeuring van het gewoonterecht en een zekere unificatie ervan. Costumen, die door de overheid waren goedgekeurd kregen kracht van wet. In 1546 werd het Bossche gewoonterecht, dat veel verwantschap toont met dat van Mechelen, voor het eerst opgetekend. Later beval Filips II hernieuwde optekening van het gewoonterecht. Voor Den Bosch werd het gewoonterecht voor de tweede keer opgetekend ergens tussen 1570 en 1572. Volgens van Soemeren werden de Bossche costumen tijdens de aanwezigheid van Alva herzien. Ook Albert en Isabella bewogen zich op het terrein van het gewoonterecht. In 1606 droegen zij de stad Den Bosch op om in 1606 hun costumen op te sturen naar de Raad van Brabant. Dat gebeurde vermoedelijk begin januari 1607. Bij het opstellen van deze costumen was Gerard van Soemeren betrokken. Dat gebeurde ook bij een revisie hiervan in 1636.

Marie-José Lijten geeft in haar proefschrift Het burgerlijk proces in stad en Meierij van ’s-Hertogenbosch, 1530-1811 in bijlage 7 een overzicht van getraceerde handschriften van Gerard van Soemeren. Die heten echter overal Collectanea ad Consuetudines Buscoducenses. In het verworven handschrift staat echter Notata. Lijten geeft in haar lijst aan dat er edities zijn met 24 of met 25 titels (artikelen of hoofdstukken). Het nieuw verworven handschrift bevat echter slechts 23 (!) titels. Die zijn in de twee delen keurig onderscheiden door een tabje aan het begin van elke titel.
De tabjes per titel
De Brusselse advocaat in de Raad van Brabant, Pierre Verhagen (1767-1835), voegde in het nieuw verworven exemplaar van het handschrift zijn commentaar toe. Ook was hij de schrijver van de los bijgevoegde inhoudsopgave: Table des matières : Notata consultissimi ad doctissimi viri Dni Gerardi van Zoemeren hoc D. Conciliarii Eelkens ad Consuetudines Buscoducenses ad usum advocati Verhagen junioris Bruxellis residentis anno 1790 qui aliquas addidit notas pro at quotidie inciderunt. In deze inhoudsopgave worden in het Latijn eveneens 23  hoofdstukken genoemd. 

De Brabant-Collectie bezit verschillende handschriften en gedrukte edities van de Bossche costumen. Jeroen van de Ven beschrijft in zijn Over Brabant geschreven, in deel II uit 1994 vanaf p. 226 bij de catalogus nummers II, 216 t/m II, 231 de 16 verschillende handschriften van Collectanea ad Consuetudines Buscoducensis van Van Soemeren in bezit van de Brabant-Collectie. 
De eerste gedrukte tekst van de Bossche costumen is te vinden in het omvangrijke tweedelige werk van Jan-Baptiste Christyn, advocaat bij de Brusselse Raad van Brabant: Brabandts recht dat is generale costumen vanden lande ende hertoghdomme van Brabandt midtsgaders van het hertoghdom van Limborgh stede ende lande van Mechelen met verscheyde ordonnantien reglementen statuten, ende manieren van procederen ... . Antwerpen, Cnobbaert, 1682. Lijten deelt in haar proefschrift mee, dat Christyn niet betrouwbaar is. Dit geldt met name voor de Bossche costuymen. In 1684 werd de derde Bossche redactie van de costumen uit 1606 opnieuw en met minder onjuistheden gedrukt en wel door de Bossche drukker Jan Scheffer (V) Costuymen, ende usantien der hooft-stadt ende meyerye van s'Hertoghen-Bossche. De tekstuitgave werd verzorgd door een lid van de Raad van Brabant, Victor van Beughem. Latere edities verschenen in Den Bosch in 1717 en 1744 bij Petrus  Scheffers en in 1758 bij Antony van Beusecom.
Victor van Beughem, Costuymen, ende usantien der hooft-stadt ende meyerye van 'sHertoghen-Bossche,
s'Hertogen-Bossche : by Jan Scheffers, 1684.
KOD 1684 'S HERT 3
Literatuur:

  • Marie-José Lijten, Het burgerlijk proces in stad en Meierij van ’s-Hertogenbosch, 1530-1811, Assen : Van Gorcum, 1987. Vindplaats: CBM 280 C 21a en JUR R52 LIJT 1987 
  • Jacobs, B.C.M., Ontsloten bronnen : costumenoptekeningen en andere juridische handschriften in de Brabant-Collectie van de Tilburgse Universiteitsbibliotheek. Noordbrabants historisch jaarboek 19 (2002), p. 117-135. Vindplaats: BRA D NOOR 19

maandag 19 oktober 2015

Ontdek de Regte Heide

De Week van het Landschap vindt dit jaar plaats van 18 t/m 25 oktober. Gedurende acht dagen laten de Provinciale Landschappen, zo ook het Brabants Landschap, zien hoe ze hun natuurterreinen beheren. Eén van de terreinen van laatstgenoemde is de Regte Heide. Tijdens de Week van het Landschap zal de nieuwste natuurfilm van Mark Kapteijns over dit gebied in première gaan. Daarnaast wordt hier op 24 oktober in het kader van de Nacht van de Nacht een excursie georganiseerd. Reden voor ons aandacht te geven aan dit gebied, gelegen onder de rook van Tilburg.

De Regte Heide ligt op een brede dekzandrug, die de waterscheiding vormt tussen twee beekdalen. De overgang van de hooggelegen, droge en voedselarme heide naar het natte, laaggelegen voedselrijke beekdal is zeldzaam en levert hoogteverschillen op van wel 5 meter. En dat is hoog voor Brabantse normen. Het gebied kenmerkt zich door een rijke flora en fauna. Zo bloeit hier klokjesgentiaan, zonnedauw en beenbreek. De zang van de veldleeuwerik op een mooie zomerdag doet je snel vergeten dat de stad binnen handbereik ligt. In de herfst passeren diverse trekvogels en in de wintermaanden neemt de klapekster zijn intrek op de heide. In de periode 2009-2010 heeft de mens de natuur een handje willen helpen met de herintroductie van de korhoen. Dat is echter op niets uitgelopen; de populatie hield geen stand. In 2011 is het project stopgezet.

Al dit natuurschoon wordt mooi gecombineerd met een rijke cultuurhistorie. Op de rand van de heide liggen zes grafheuvels uit de Bronstijd. Op de Kaart van Zijnen uit 1760 wordt al melding gemaakt van grafheuvels. Het origineel van deze kaart bevindt zich in het Regionaal Archief Tilburg; de Brabant-Collectie beschikt over een facsimile-uitgave (vindplaats: Generaliteitsland Brabant / Oost / Tilburg / 1760 (1)). Op deze kaart wordt de grafheuvelgroep 'de Vijf Bergies' genoemd. Ook nu nog wordt de naam 'Vijfberg' gehanteerd. Pas bij restauratiewerkzaamheden kwam men erachter dat er zes in plaats van vijf grafheuvels zijn. In 1935 verrichte Albert Egges van Giffen, grondlegger van de Nederlandse archeologie, hier onderzoek. Hij was vooral geïntrigeerd door de bijzondere vorm van de grootste heuvel, die door een greppel en een wal omringd is en daarom een ringwalheuvel wordt genoemd. Dergelijke heuvels kende men indertijd niet in Nederland en ook nu zijn ze nog zeldzaam. Bij opgravingen werden diverse grafgiften zoals strijdbijlen en dolken gevonden. De Brabant-Collectie beheert 49 objecten van dit onderzoek (zie Databank Topografisch-Historische Atlas), waaronder de volgende afbeeldingen.
Grafheuvels. Archeologisch onderzoek Rechte Heide, gemeente Goirle
Fotograaf onbekend / Biologisch Archaeologisch Instituut Rijksuniversiteit Groningen, 1935
ML / 924 Goir (4)

Tumulus (5) Rechte Heide, gem. Goirle
Maker onbekend / Biologisch Archaeologisch Instituut Rijksuniversiteit Groningen
Reproductie van tekening plattegrond, 1935
ML / 924 Goir (38)
Direct na het onderzoek in 1935 zijn de grafheuvels gerestaureerd. In 1980 en 2007 moesten de heuvels opnieuw gerestaureerd worden: paalkransen werden vervangen en ringwallen met een droge sloot werden aangelegd.

De Regte Heide is een heerlijk gebied om over te struinen. Er zijn diverse wandelroutes uitgezet en vanuit een vogelkijkhut kun je ongestoord de natuur observeren. Ben je daarna helemaal verslingerd geraakt aan dit natuurgebied, volg dan de speciale Facebook-pagina De Regte Heide liefhebbers.

Meer lezen over de Regte Heide? Bekijk dan zeker het laatste nummer (nr. 188, herfst 2015) van het tijdschrift Brabants Landschap (vindplaats: T 07481), waarin een aantal artikelen over dit natuurgebied staan. Maar onze collectie biedt nog meer, zoals bijvoorbeeld de volgende uitgaves:
  • H. Schlamilch: Geheimen van de Regte Heide: de zeven grafheuvels. Soest, Boekscout.nl (2012).
    Vindplaats: CBM 015 A 71
  • L. Theunissen en J-W. de Kort: Archeologische verhalen over het landschap van de Regte Heide (gemeente Goirle). Amersfoort, Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten (2008). Vindplaats: BRA Z3 THEU 2008
  • T. Caspers e.a.: Ontdek de natuur dichtbij huis; Tilburg en omstreken. Haaren, Brabants Landschap (2003) (pag. 4-7). Vindplaats: BRA H4 CASP 2003
  • 'De Regte Heide: nederzetting uit de prehistorie'. In: Brabants Landschap, vol. 76, nr. 158 (april 2008), p. 29-45.
    Vindplaats: T 07481

donderdag 15 oktober 2015

Tentoonstelling: In de Brabantse voetsporen van Van Gogh

Zowel Vincent van Gogh als enkele vroeg 20e-eeuwse Noord-Brabantse fotografen werden in hun werk geïnspireerd door het Brabantse landschap, het boerenleven en de thuiswevers. Deze gedeelde inspiratie komt samen in de expositie ‘In de Brabantse voetsporen van Vincent van Gogh’ in Natuurmuseum Brabant.

Oude foto’s uit Noord-Brabant, brieffragmenten en vroege tekeningen van Van Gogh én objecten uit de collectie van Natuurmuseum Brabant zijn naast elkaar te zien. In deze fototentoonstelling wordt gepoogd een reconstructie te geven van de natuur, het leven op het platteland en in de binnenkamer, zoals Van Gogh die aanschouwd zou kunnen hebben. De bezoeker wordt uitgenodigd op zoek te gaan naar de overeenkomsten in Vincents tekeningen en brieven met de vroege Brabantse fotografie. 

De expositie loopt van 17 oktober 2015 tot en met 6 januari 2016 en is een initiatief van Natuurmuseum Brabant, Stadsmuseum Tilburg en Brabant-Collectie.

Vincent tekende ‘naar het leven’ in de natuur én op locatie naar model. Zijn schilderijen werden veelal vervaardigd in zijn atelier. Voor zijn voorstudies maakte hij ook gebruik van prenten, foto’s en geïllustreerde tijdschriften. 
Minder bekend is dat Van Gogh naast een groot natuurliefhebber ook een vogelkenner was. Natuurliefde is hem met de paplepel ingegoten. Eerst onder leiding van zijn ouders, echte natuurminnaars, en later in zijn eentje of met vrienden en familie, maakte Vincent vele wandelingen in de omgeving van Zundert, Helvoirt, Etten en Nuenen. 

Foto’s, brieffragmenten, tekeningen en objecten zijn in de expositie naast elkaar gezet om één verhaal te vertellen. Ze vullen elkaar aan en scheppen een levendig en sfeervol beeld. De foto’s en prentbriefkaarten, afkomstig uit de Brabant-Collectie en het Regionaal Archief Tilburg, zijn veelal van bekende fotografen zoals Henri Berssenbrugge, Jan Bijnen en Herman de Ruiter. De brieffragmenten laten Vincent spreken. Hij neemt de bezoeker als het ware mee op zijn tochten. Ontdek de Brabantse plekken en natuur, zoals Van Gogh het tussen 1864 en 1885 gezien kan hebben.

Een impressie van de foto's en prentbriefkaarten van de tentoontstelling.
Oudenbosch, ca. 1915
Brabant-Collectie, Tilburg University
Herman de Ruiter
Meijerij, 1902
 Brabant-Collectie, Tilburg University
Herman de Ruiter
Princenhage, 1911
Brabant-Collectie, Tilburg University
Henri Berssenbrugge
Tilburg, ca. 1900
Regionaal Archief Tilburg
Henri Berssenbrugge
Tilburg, ca. 1900
Regionaal Archief Tilburg
Henri Berssenbrugge
omgeving van Tilburg, ca. 1900
Regionaal Archief Tilburg
Meijerij, 1922
Brabant-Collectie, Tilburg University

maandag 12 oktober 2015

Dromen, waan en sprookjes uit de kinderboekencollectie Buijnsters-Smets

De Maand van de Geschiedenis met als thema 'Tussen Droom & Daad' en de studiedag op 23 oktober 2015 van Stichting Geschiedenis Kinder- en Jeugdliteratuur in Tilburg met als thema 'Het land van Waan en Wijs' zijn meer dan genoeg aanleiding om juweeltjes uit de kinderboekencollectie Buijnsters-Smets te tonen.

Het echtpaar Buijnsters-Smets heeft de titel Lust en leering voor hun overzichtsboek van Nederlandse kinder- en jeugdboeken uit de negentiende eeuw goed gekozen. De boekjes uit de collectie zijn met hun beeldmateriaal en verzorgde uiterlijk inderdaad een lust voor het oog. Als u ziet wat een zorg er besteed is aan de didactische kwaliteit van het materiaal, de prachtige afbeeldingen of fantasievolle boekbanden, beweegbare banden, pop-ups, dan weet u dat men hoog inzette voor de kwaliteit van het leren van kinderen. 

In de vitrine op niveau 1 van de universiteitsbibliotheek tonen we t/m vrijdag 30 oktober 2015 in aansluiting op beide thema's een aantal boeken uit deze collectie met als rode draad dromen, waan en sprookjes. 

Zo ligt daar Notenkraker en muizenkoning – een opera, een ballet, maar wij hebben het boek! Het verhaal begint als volgt:
's Nacht kan Clara niet slapen. Ze keert terug naar de woonkamer om haar notenkraker te zoeken. Wanneer ze hem vindt, slaat de klok middernacht. Plots vult de kamer zich met muizen. De kerstboom schiet gigantisch de hoogte in en de notenkrakerpop groeit tot mensengrootte. Voor ze beseft wat er gebeurd is, bevindt Clara zich middenin een gevecht tussen een leger van peperkoeken soldaten en de muizen. 
E.T.A. Hoffmann met tekeningen van L.W.R. Wenckebach, Notenkraker en muizenkoning,
Amsterdam : Scheltema & Holkema, [1898]
Vindplaats:KBSK 002 C 051
 
Ook Levend speelgoed : een grappige droom door B.E. van Osselen-van Delden, Wat Lisette droomde verteld en geteekend door Alfred Listal en In de muizenwereld : een nieuwe vertelling aan 't̕ klavier door Agatha Snellen & Catharina van Rennes met tekeningen van L.W.R. Wenckebach kunt u er bewonderen.
B.E. van Osselen-van Delden, Levend speelgoed : een grappige droom,
Amsterdam : Van Holkema & Warendorf, [1903]
Vindplaats: KBSK 002 B 133
Agatha Snellen & Catharina van Rennes ; met teek. van L.W.R. Wenckebach,
In de muizenwereld : een nieuwe vertelling aan t̕ klavier, Utrecht : Beijers, [1894]
Vindplaats: KBSK 002 C 058
En niet te vergeten de boekjes Coptographische avond-uitspanningen : eene verzameling van ruim honderd stuks schaduwbeelden of verlichte schimmen en Slagschaduwbeelden : vermakelijke hand-gijmnastiek voor de gezellige winter avond. De schaduwbeelden erin nodigen meteen uit tot uitproberen.
Slagschaduwbeelden : vermakelijke hand- gijmnastiek voor de gezellige winter avond, Amsterdam : Van Holkema & Warendorf, [tussen 1910 en 1930]
Vindplaats: n.n.b.

Een greep uit al deze bijzonder fraaie, kleurrijke kinderboeken is t/m vrijdag 30 oktober 2015 tegelijkertijd te zien in de vitrine op niveau 0 bij de Brabant-collectie. 

De kinderboekencollectie Buijnsters-Smets van Tilburg University wordt op dit moment ingewerkt en zal eind 2015 in de catalogus WorldCat Discovery beschikbaar zijn. Overigens, als u nu zoekt in de catalogus van het Centraal Bestand Kinderboeken met de zoekopdracht: 'sgn=kbsk' krijgt u alle titels te zien die tot nu toe zijn opgenomen.