Suus Suiker: Pura Natura: Symbiosis in Encaustic

Vrijdag 9 augustus jl. bracht de in Goirle woonachtige Suus Suiker (Hellevoetsluis, 1966) een bezoek aan de Brabant-Collectie om haar nieuwste boek getiteld Pura Natura: Symbiosis in Encaustic aan ons te overhandigen. Dit omvangrijke kunstboek (176 pagina’s) met meer dan 200 full color afbeeldingen is een ware ode aan de natuur. De inspiratie voor haar werk vond Suus tijdens wandelingen in de natuur. Het boek, waar ze zeven jaar aan werkte, bracht ze volledig op eigen kracht uit, zonder crowdfunding of subsidie. Ze gebruikt een bijzondere techniek, die overigens al eeuwenoud is, namelijk: encaustic painting oftewel wasschilderen. Ze schildert met gepigmenteerde warme bijenwas gecombineerd met inkt, krijt en olieverf. Centrale thema’s voor haar zijn florale motieven, bloemen en takken, natuurlijke structuren en spiegelingen. Ben je na het bekijken van Pura Natura geïnspireerd geraakt, bezoek dan zeker eens een expositie van Suus.

Vindplaats: BRA J3 SUIK 2024

Boerenverhuizing in oorlogstijd

11 november 1941: het is een grauwe oorlogsdag, deze Sint-Maarten. Maar ook een dag waarop een bonte stoet van Goirle naar Esbeek trekt. Boer Harrie Oerlemans, zijn vrouw Leida Oerlemans-Harbers, hun kinderen, de huisraad én de complete veestapel (inclusief mestvoorraad en veevoeder) verhuizen met de hulp van hun nieuwe buurtbewoners naar Esbeek. Om precies te zijn naar de Poorthoeve op de oude heerlijkheid Thulden. Hier had levensverzekeringsmaatschappij De Utrecht enige jaren daarvoor een uitgestrekt gebied met heide, bos en moeras ontgonnen tot Landgoed De Utrecht.
Het gebeuren haalt de landelijke pers: op zondag 16 november 1941 staat een uitgebreid verslag van een Bossche correspondent in De Telegraaf, op zaterdag 29 november wordt hetzelfde relaas in een kopblad van deze krant, De Courant. Het nieuws van den Dag, gepubliceerd. Fotopersbureau Het Zuiden maakte een beeldverslag en een aantal van deze foto's bevindt zich in onze collectie.

In alle vroegte reizen op de dag van de 'overtrek' de buurtbewoners met paard en wagen van Esbeek naar boerderij Sint Jacob, gelegen onder Goirle: een tocht van drie uur. De wagens zijn versierd en de boeren en boerinnen dragen hun traditionele Brabantse klederdracht: de mannen in blauwe kiel en met een papieren roos op een zijden pet, de vrouwen in schort en omslagdoek en getooid met Brabantse muts. Direct wordt begonnen met het inladen van huisraad en gereedschap en het opladen van de wagens.

Fotopersbureau het Zuiden
Vindplaats: ML / 215 (3)

Na het inladen krijgen de verhuizers in de oude boerderij van Oerlemans een stevige maaltijd voorgezet.

Fotopersbureau Het Zuiden
Vindplaats: ML / 215 (6) (bis)

Een lange stoet trekt al zingend door de straten en over het platteland. Vooraan lopen de boerenmeisjes met het vee, gevolgd door de wagens met huisraad en hooi. Hoogtepunt is de schòòn kéér. Deze feestelijke versierde wagen met daarop het boerengezin wordt geleid door de meest nabije buurman. Op de wagen zijn in goud de initialen aangebracht van het boerenpaar. 

Fotopersbureau Het Zuiden
Vindplaats: ML / 215 (9)

Onderweg wordt als er een café in zicht is "den dam eronder gezet" om een drankje te nemen. Een steun wordt onder de wagens gezet, de paarden krijgen even rust en worden gelaafd en gevoerd. Mogelijk is onderstaande foto gemaakt bij Herberg Den Hemel in Hilvarenbeek.

Fotopersbureau Het Zuiden
Vindplaats: ML / 215 (8) (bis)

Aangekomen op de grens van het buurtschap is het tijd voor "de zoete inkomst". Het boerenpaar wordt hartelijk welkom geheten en gewezen op de rechten en plichten binnen het buurtschap. Dit wordt bezegeld met een zoete drank, opgediend uit een antieke anijskom door twee buurvrouwen.

Fotopersbureau Het Zuiden
Vindplaats: ML / 215 (14)

Gedurende de verhuizing hebben de boerenmeisjes continu een feestelijk versierde kroon bewaakt. De mannen zijn er namelijk op uit deze kroon te roven en als ze dat lukt, verdienen ze een halve liter jenever. Op onderstaande foto wordt de kroon uitgedragen en getoond. 

Fotopersbureau Het Zuiden
Vindplaats: ML / 215 (11)

Het echtpaar Oerlemans-Harbers betrekt de nieuwe boerderij en hangt de kroon in de woonkamer onder de schouw. Deze blijft daar hangen tot een nieuwe buur op het buurtschap komt wonen.

Fotopersbureau Het Zuiden
Vindplaats: ML / 215 (12)

Bijzonder is dat deze verhuizing met zoveel pracht en praal werd uitgevoerd, zeker in de oorlogsjaren. Volgens bovengenoemd krantenartikel is dit mede te danken aan de heren van Landgoed De Utrecht die een feestelijk tintje aan deze overtrek hebben willen geven.

En hoe zit het met de boerenovertrek in de 21e eeuw? Dat het nu niet meer gaat om verhuizen moge duidelijk zijn. Rijdend in een boerenhuifkar, al dan niet verkleed in boerentenue, gezellig samenzijn, eten en drinken, dat is waar het nu om draait.

Tijdschrift: Rond de Schutsboom

Rond de Schutsboom is sinds 1981 het tijdschrift van Heemkundige Kring "De Vyer Heertganghen" uit de zelfstandige gemeente Goirle. Voor 1803 behoorde deze plaats tot De Heerlijkheid Tilburg en Goirle. Het periodiek ontleent zijn naam aan het toponiem, waaronder de locatie van het heemerf van de kring in de 18e eeuw bekend stond. In eerste instantie was het bedoeld als mededelingenblad en verscheen het onregelmatig, maar minimaal twee keer per jaar. Tegenwoordig verschijnen er drie nummers per jaargang. In de jaren 1981-1982 verscheen het tijdschrift in groot formaat (30 cm.). Daarna veranderde het uiterlijk en werd het formaat kleiner. Vanaf 2001 ging men weer terug naar het grotere formaat.

In Rond de Schutsboom staan nieuwsberichten en activiteiten van de kring vermeld en richt men zich op de geschiedenis van Goirle en omstreken. Het blad belicht heemkunde in de ruime zin van het woord, met artikelen over: locale archeologie, geologie, geschiedenis, toponymie, flora, fauna, architectuur, folklore, sociale geografie en plaatselijk taalgebruik. Het blad is verlevendigd met zwart-wit foto's en illustraties. Het meest recente nummer van Rond de Schutsboom (april 2015) is gevarieerd van inhoud. Het bevat onder andere artikelen over de Goirlese ambtsketen en de Maria Boodschapkerk en het Mariakapelletje aan de Oude Baan. Op de site van de heemkundekring worden een cumulatieve en een alfabetische index digitaal aangeboden.
De verschenen jaargangen (1981 tot heden) van het tijdschrift kunt u raadplegen bij de Brabant-Collectie, op niveau 0 van de Universiteitsbibliotheek.

Vindplaats: T 07440