Over mij

Mijn foto
De Brabant-Collectie is in 1837 in 's-Hertogenbosch opgericht door het Provinciaal Genootschap van Kunsten en Wetenschappen in Noord-Brabant en wordt sinds 1986 beheerd door de bibliotheek van de Universiteit van Tilburg

maandag 28 mei 2018

Tijdschrift: Helmonds Heem

Het tijdschrift Helmonds Heem, een uitgave van Heemkundekring Helmont, verschijnt vier keer per jaar. Het bevat artikelen over heemkundige onderwerpen en de gescheidenis van Helmond. De auterus worden zowel binnen als buiten het ledenbestand van de kring gevonden. Het periodiek brengt de leden tevens op de hoogte van activiteiten van de vereniging en publicaties die verschijnen over Helmond.
Heemkundekring Helmont is op 1 januari 2011 ontstaan uit de fusie van Heemkundekring 'Helmond-Peelland' en Heemkundekring Beistervelds Broek. Eerstgenoemde kring is op 24 mei 1948 opgericht, maar in 1939 startte Heemkundige studiekring Helmond e.o. die als voorganger gezien kan worden. Deze kring heeft echter maar kort bestaan vanwege een verbod door de Duitse bezetter in september 1941. Doelstelling van de huidige heemkundekring is het Helmonds erfgoed bewaken en bewaren voor de toekomst, zodat iedereen hiermee kennis kan maken. Ook streeft men ernaar de historische en culturele identiteit van Helmond te behouden.
Helmonds Heem heeft in de loop der tijd een aantal naamsverandering doorgemaakt. De oorspronkelijke naam Mededelingenblad van Heemkundekring "Peelland" (1954-1976) veranderde in Helmond's Heemkroniek (1976-1979). Van 1980 tot 1982 heette het tijdschrift Heemkroniek, daarna hanteerde men de huidige naam.

Naar aanleiding van het 70-jarig bestaan van de kring is onlangs een jubileumeditie verschenen, die gewijd is aan het ontstaan en de geschiedenis van de heemkundekringen in Helmond. De gemeente bestaat uit vier kernen: Stad Helmond en de voormalige dorpen Stiphout, Mierlo-Hout en Brouwhuis. De stad is ontstaan uit een nederzetting tussen De Haghe en Het Hoogeind. In 1179 wordt Helmond voor het eerst genoemd in een bulle van paus Alexander III. Hertog Hendrik I van Brabant stichtte de stad in 1225 en de stadsrechten zijn omtrent 1232 verkregen. Na een aantal eeuwen van voorspoed wordt Helmond in de late middeleeuwen getroffen door tegenslagen en oorlogsgeweld, met als dieptepunt de grote stadsbrand in 1587. Vanaf de 19e eeuw is Helmond een industriestad met veel metaal- en textielnijverheid, de laatste jaren aangevuld met vele nieuwe bedrijven.
In het tijdschrift is verder gepubliceerd over de geschiedenis van percelen en huizen in het oude centrum van Helmond, binnen het gebied dat begrensd wordt door de voormalige wallen van de stad.

De inhoudsopgave is online te raadplegen op de site van de heemkundekring. Het tijdschrift en haar voorgangers is aanwezig en raadpleegbaar op niveau 0 van de universiteitsbibliotheek. 
Vindplaats: T 07460

maandag 14 mei 2018

Tijdschrift: De Runstoof

De Runstoof is het kwartaaltijdschrift van Heemkundekring 'Carel de Rooy', dat als werkgebied de voormalige gemeente Alphen en Riel heeft. De kring is op 5 februari 1948 opgericht door de toenmalige pastoor en amateurarcheoloog Willem Binck, tevens oprichter van Brabants Heem. Doelstelling van deze heemkundekring is het verleden toegankelijk te maken en houden door het vastleggen en bewaren van gegevens in beeld, geschrift en voorwerpen. Daarnaast wil men inwoners interesseren voor en actief laten deelnemen aan activiteiten met betrekking tot het erfgoed van hun voorouders. De naam Carel de Rooy verwijst naar de schepen van Alphen (1642-1670) en tevens plaatsvervanger van de schout van Alphen, Baarle en Chaam. Tijdschriftnummer 1 van 2018 bevat het eerste deel van een artikelenreeks over Carel de Rooy, geschreven door Jan van Gils.
De Runstoof wordt sinds 1977-1978 uitgegeven en bevat artikelen over uiteenlopende onderwerpen met betrekking tot heden en verleden, voornamelijk in relatie tot Alphen en Riel. De naam van het periodiek is een samentrekking. Run is fijngemalen eikenschors, een belangrijk hulpmiddel in de leerlooierij, ooit de oudste en belangrijkste industrie in Alphen en Riel. De hete, smeulende run werd tevens gebruikt in een stoof die diende als voetenwarmer. Dit leidde tot de naam runstoof, als symbool om de belangstelling voor het heem warm te houden, de leden te laten participeren in heemkundige activiteiten en het blad te vullen met hun bijdragen.
Februari 2018 verscheen t.g.v. het 40-jarig bestaan van De Runstoof en het 70-jarig bestaan van de heemkundekring een speciale editie, getiteld Bouwen en wonen in Alphen van 709 tot 1940 door Sjef Backx (auteur) en Jan van Eijck (redactie). Backx was architect en had voor zijn overlijden in 2002 een studie geschreven over de (bouwkundige) geschiedenis van Alphen. Jan van Eijck heeft dit later aangevuld en geredigeerd.
Een overzicht van verschenen artikelen in De Runstoof vindt u hier.

Het tijdschrift is aanwezig van jaargang 1 (1977-1978) tot heden en raadpleegbaar op niveau 0 van de universiteitsbibliotheek.
Vindplaats: T 07438

vrijdag 4 mei 2018

DVD: Loyaal! Maar waaraan?

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn 22 studenten van de toenmalige Katholieke Economische Hogeschool (nu: Tilburg University) omgekomen. Door de ogen van twee bevriende Brabantse studenten onderzochten cultuurwetenschapper Liesbeth Hoeven en haar team hoe het is om te moeten kiezen tussen de collegebanken of de Duitse oorlogsfabriek. Resultaat van dit onderzoek is de documentaire Loyaal! Maar waaraan?, een productie van PLUGr.tv in samenwerking met Tilburg Cobbenhagen Center.
Op 13 maart 1943 werd door de Duitse bezetter de loyaliteitsverklaring ingevoerd en aan studenten voorgelegd. Hierin moesten zij beloven zich te 'onthouden van iedere tegen het Duitse Rijk [...] gerichte handeling'. Tot 10 april 1943 had men de tijd te ondertekenen. Wie niet tekende, mocht geen colleges meer volgen en moest zich melden in Ommen bij de Arbeitseinsatz. Deed men dit niet, dan werden represaillemaatregelen tegen familieleden getroffen.

Onder de bezielende leiding van Martinus Cobbenhagen was de Tilburgse Hogeschool in die tijd een hechte gemeenschap. Voor deze priester en hoogleraar economie was wetenschap en onderwijs meer dan alleen kennisoverdracht en het halen van een diploma. Het vormen van sociaal verantwoordelijke burgers vond hij net zo belangrijk. Vrijwel alle studenten aan de Hogeschool besloten de verklaring niet te tekenen, met als gevolg de sluiting van deze onderwijsinstelling. Docenten en studenten bleven contact houden en probeerden elkaar moreel en concreet te helpen. Ook hierin speelde Cobbenhagen een belangrijke rol.

Eén van de Tilburgse studenten die weigerde te tekenen was de inmiddels 94-jarige Frans Linders. Hij werd als dwangarbeider in de Duitse wapenindustrie te werk gesteld. In de documentaire wordt daarnaast stilgestaan bij Adrianus Brekelmans, vriend en lotgenoot van Linders, die de tewerkstelling in Duitsland niet overleefde.

De documentaire kijkt niet alleen naar de dillema's van de oud-studenten en de herinneringen van hun nabijbestaanden, maar stelt ook de vraag: wat zou jij doen?

Deze DVD is te bekijken op de raadpleegpc's op niveau 0 van de universiteitsbibliotheek.
Vindplaats: BENG DVD LOYA 2017