Over mij

Mijn foto
De Brabant-Collectie is in 1837 in 's-Hertogenbosch opgericht door het Provinciaal Genootschap van Kunsten en Wetenschappen in Noord-Brabant en wordt sinds 1986 beheerd door de bibliotheek van de Universiteit van Tilburg

maandag 30 maart 2020

De verdwijning van Robin en de dwaling die daarop volgde

Afgelopen september verscheen het autobiografisch boek van Marjan Gorissen over de verdwijning van het driejarige meisje Robin Bogers in 1996 en de schokkende gevolgen voor haar. Gorissen werd valselijk beschuldigd en slachtoffer van een justitiële dwaling. Op 24 april 1996 gaat Robin pannenkoeken eten bij overbuurvrouw Trudy, vriendin van Marjan. Wanneer Robin niet thuiskomt bij haar ouders wordt alarm geslagen en komt een grootscheepse zoekactie op gang die lang zal duren. Iedereen zoekt Robin, heel Nederland leeft mee. Marjan Gorissen, die op dat moment zwanger is, wordt gearresteerd na belastende verklaringen van Trudy. Lange tijd blijft ze hoofdverdachte en zit vast in de vrouwenvleugel van PI Maastricht. Ze bevalt daar van haar zoon. Na 103 dagen wordt ze plotseling vrijgelaten. Tijdens een confrontatieverhoor bekent Trudy dat ze Robin vermoord heeft. Het enige dat teruggevonden wordt is een schoentje met Robins voetje op de vuilstort in Zevenbergen. De gevolgen van de beschuldiging en de nasleep daarvan waren voor Marjan zo aangrijpend en indringend dat het lange tijd duurde voordat ze haar leven weer op de rit had.

Vindplaats: BRA Q3 GORI 2019

maandag 16 maart 2020

Tijdschrift: Geografie

Op deze plaats belichten we regelmatig Brabantse tijdschriften die aanwezig zijn in de Brabant-Collectie en aldaar bestudeerd kunnen worden. Het betreft meestal heemkundige periodieken, verbonden aan een dorp, een groep van bij elkaar gelegen en soms al samengevoegde dorpen, of een stad. De inhoud is een bundeling van artikelen over de betreffende plaats(en) en beslaat meestal een breed scala aan onderwerpen. Het lezerspubliek, in meerderheid bewoners van de plaats(en), komt in het tijdschrift meer te weten over de (cultuur)geschiedenis van de eigen omgeving. Alzo dragen deze bladen bij aan de identiteitsvorming van plaats en bewoners.
Maar niet alle tijdschriften bij de Brabant-Collectie hebben deze lokale verbondenheid. Zo verschijnen in het landelijke tijdschrift Geografie artikelen die onder de noemer ‘aardrijkskunde en geowetenschappen’ vallen. Het blad van het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap verschijnt negen keer per jaar. De Brabant-Collectie is er op geabonneerd omdat in de collectie veel cartografische documentatie aanwezig is. Zo is er een belangrijke collectie kaarten van de periode van het Hertogdom Brabant tot en met de huidige provincie Noord-Brabant, én een ruime bibliotheek aan boeken over het onderwerp. Artikelen in Geografie die aansluiten bij de verzamelgebieden van de Brabant-Collectie of bijdragen aan de wetenschappelijke informatie over Brabant worden via de website BCfinder ontsloten.
Zo verscheen in het februarinummer van 2020 een interessante bijdrage over een onderzoek in Tilburg, getiteld: ‘Place identity in Jeruzalem. Leerlingen op onderzoek in Tilburg’. Het doel was te bezien of er een uitspraak gedaan kon worden over de leefbaarheid in de Tilburgse wijk Jeruzalem. Leerlingen van de bovenbouw (havo en vwo) van De Nieuwste School verrichtten het onderzoek dat geïnitieerd is door de Fontys Lerarenopleiding Tilburg. Een gastcollege over leefbaarheid, een fietstocht door de wijk en het uitvoeren en verwerken van een enquête waren onderwijskundige aspecten van het project.
Twee sociaalgeografische termen komen bij het onderzoek om de hoek kijken: place identity (het in een plaats bij elkaar komen en wonen van mensen, ongeacht de achtergrond) en place attachment (het emotioneel gehecht zijn aan een plaats). Met een cijfer van 1 tot 5 kon men aangeven in hoeverre men het met een reeks van stellingen over de wijk Jeruzalem eens was. Het leverde interessante inzichten op die in het artikel en ook op de website www.geografie.nl verder zijn uitgewerkt.




De Tilburgse wijk Jeruzalem werd, net als wijken met dezelfde naam in onder andere Nijmegen en Helmond, in de jaren 1950 met Marshallhulpgelden gebouwd. De prefab woningen konden snel worden gebouwd en waren bedoeld om de woningnood te bestrijden. Na een beperkte periode zouden ze vervangen worden door meer duurzame woningen. Ze hebben de voorbije decennia overleefd, ook omdat bewoners zich tegen sloop verzetten. Echter, de leefomstandigheden voldeden op een zeker moment niet meer. In 2007 kwam het Tilburgse Jeruzalem in een onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek als de armste wijk van Brabant naar voren. Hierop werd besloten tot een grootscheepse herstructurering met sloop, renovatie en nieuwbouw. Het resultaat van deze aanpak gaf een enorme boost aan de wijk en daarmee aan de leefbaarheid, hoewel er nu sprake lijkt te zijn van twee wijken: een nieuwe wijk en een, weliswaar opgeknapte, oude restwijk.

Het tijdschrift Geografie is aanwezig en raadpleegbaar op verdieping 0 van de universiteitsbibliotheek.
Vindplaats: T 08947

donderdag 12 maart 2020

Terugblik boekpresentatie “Je kunt niets meer krijgen, nog geen schoenveter”. Oorlogsbelevenissen uit Waalre

Op woensdag 19 februari jl. is in Het Huis van Waalre het door de Brabant-Collectie en Stichting Devotionalia uitgegeven boek Je kunt niets meer krijgen, nog geen schoenveter: Het dagelijks leven van de familie Bijnen in Waalre in ’40-’45 aan het publiek gepresenteerd. Het was een geslaagde happening met een opkomst van meer dan 80 personen.


Deze publicatie gaat over het wel en wee van het gezin van Jan en Jacoba Bijnen-van Mierlo in de Tweede Wereldoorlog. Het dagboek van dochter Jacoba Bijnen (1923-2006), brieven van én aan zoon Paul Bijnen (1920-1999) en een selectie familiefoto's vormden de bronnen bij het samenstellen van deze publicatie door Tony Vaessen en Ad van Pinxteren, beide medewerkers van de Brabant-Collectie.
Ceremoniemeester Tony Vaessen begroet alle aanwezigen
© Paul Slot
 Familieleden van Jacoba Bijnen op de eerste rij (linkerfoto)
Familieleden en bekenden van familie Bijnen (r
echterfoto)
© Paul Slot
Ceremoniemeester Tony Vaessen gaf het woord aan de gastheer. Burgemeester Jan Brenninkmeijer heette iedereen welkom en liet duidelijk merken dat hij gegrepen was door dit boek. Hij ging dieper in op het zilveren huwelijksfeest van Jan Bijnen en citeerde veelvuldig uit het dagboek van Jacoba. Brenninkmeijer maakte ons deelgenoot van de volgende vragen waarmee hij bleef zitten: hoe ging het verder, wat is er gebeurd met Klaas Dekker, waarom is Jacoba gestopt met het dagboek?
Welkomstwoord door Jan Brenninkmeijer, burgemeester Waalre
© Paul Slot
Vervolgens kreeg Jacqueline Lavrijssen (dochter van Jacoba Bijnen) het woord en trakteerde de zaal op talrijke anekdotes. Ze sloot af met het typerende ‘Dan vuulde dè ge ouwer wordt’ (inclusief mimiek) van haar oom Pau.
Jacqueline Lavrijssen vertelt anekdotes over haar moeder Jacoba
 en ome Pau aan de hand van fragmenten uit dagboek en brieven
© Paul Slot
V.l.n.r.: Tiny & Jetty Dereumaux en Maaike & Ton Lavrijssen
(NB: Jetty en Ton zijn kinderen van Jacoba)
© Paul Slot
Mireille Vaessen verzorgde het intermezzo. Zij droeg gedichten van Guido Gezelle en Dirk Camphuyzen voor uit het dagboek en zong het fietsliedje ‘Blonde mientje’ van Snip en Snap. Daarna volgden enkele zeer fraaie Franse chansons en het Ave Maria van Gounod. Ze eindigde met een soldatentragedie, waarvan de tekst geschreven is door Paul Bijnen.
Mireille Vaessen zingt liedjes en draagt 
gedichten voor uit het dagboek
© Paul Slot
Burgemeester Jan Brenninkmeijer nam uit handen van Tony Vaessen het eerste exemplaar in ontvangst. Alle kinderen van Jacoba Bijnen (Jacqueline Lavrijssen in het bijzonder), de leden van het projectteam bestaande uit Ad van Pinxteren, Emy Thorissen en Paul Slot, evenals Mireille Vaessen ontvingen ook de publicatie.
Overhandiging van het eerste exemplaar van het boek aan burgemeester Brenninkmeijer (linkerfoto)
Het boek wordt aan de genodigden getoond. Op de achtergrond medeauteur Ad van Pinxteren (rechterfoto)
© Paul Slot
Marjan Brans en Annette Verstappen ontvangen een
exemplaar uit handen van Tony Vaessen (linkerfoto)
(NB: Marjan, Annette en Jacqueline zijn dochters van Jacoba)
Jacqueline Lavrijssen wordt extra in het zonnetje gezet. Zij was de drijvende kracht
achter het achterhalen van de namen bij de familiefoto’s (rechterfoto)
© Paul Slot
Na de bijeenkomst hieven de aanwezigen het glas en velen maakten van de gelegenheid gebruik het boek ter plekke aan te schaffen.
Enthousiaste gesprekken na afloop van de uitreiking van het boek (linkerfoto)
Marjan Brans en Coleti van Mierlo, een nichtje van Jacoba Bijnen (rechterfoto)
© Paul Slot
Ben u ook geïnteresseerd in dit boek? Bekijk in de advertentie hoe u het boek kunt bestellen.

maandag 2 maart 2020

DVD: De vrijheid verloren... en herwonnen. Goirle 1939 - 1945

Op 26 oktober 2019 werd onder grote belangstelling in Cultureel Centrum Jan van Besouw te Goirle de dvd 'De vrijheid verloren...en herwonnen. Goirle 1939-1945' gepresenteerd. Deze documentaire, tot stand gekomen ter gelegenheid van 75 jaar bevrijd Goirle, is een uitgave van de Bond van Wapenbroeders, afdeling Midden-Brabant. De Bond van Wapenbroeders is de oudste en grootste landelijke algemene vereniging van oud-militairen en actief dienende militairen van de Nederlandse krijgsmacht, alsmede van oud-verzetslieden en opvarenden van de Koopvaardij die in de Tweede Wereldoorlog onder Nederlandse of geallieerde vlag hebben gevaren. De bijna 50 minuten durende documentaire geeft een beeld van wat zich afspeelde in Goirle tijdens de mobilisatie in 1939 en de daaropvolgende oorlogsjaren. Tevens wordt met behulp van uniek beeldmateriaal ruime aandacht besteed aan de bevrijding van Goirle en de feesten daarna. Enkele (oud-)Goirlenaren vertellen in hun persoonlijke verhaal hoe zij de oorlogstijd hebben meegemaakt en ervaren.

De dvd is te bekijken op de raadpleegpc's op niveau 0 van de Universiteitsbibliotheek.

Vindplaats: BENG DVD DEVR 2019

maandag 10 februari 2020

Boekpresentatie “Je kunt niets meer krijgen, nog geen schoenveter”. Oorlogsbelevenissen uit Waalre

Op woensdag 19 februari wordt in het Huis van Waalre de publicatie Je kunt niets meer krijgen, nog geen schoenveter. Het dagelijks leven van de familie Bijnen in Waalre in ’40-’45 ten doop gehouden. In het boek dat 160 pagina’s telt, wordt verhaald over het reilen en zeilen in het gezin van Jan en Jacoba Bijnen-van Mierlo tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit gebeurt aan de hand van een drietal bronnen. De meest uitvoerige bron is het dagboek van dochter Jacoba Bijnen (1923-2006). Daarnaast zijn er brieven van én aan zoon Paul Bijnen (1920-1999) en wordt het geheel geïllustreerd aan de hand van een selectie familiefoto’s. 
Mieke, Riek, Jo, Paul en Jacoba Bijnen, met Kees Verhoeven, Wim Jansen en andere Waalrenaren vieren op de markt de bevrijding met Engelse soldaten. Alle meisjes dragen een (feest)strik in het haar en diverse mannen dragen om de arm een band van de Partizanen Actie Nederland
© Brabant-Collectie | Tilburg University
Jacoba start haar dagboek op 1 januari 1940. Elders in Europa is de oorlog dan al losgebarsten en Jacoba voelt de dreiging ook in Nederland toenemen. Zij schrijft behalve over haar dagelijkse en alledaagse bezigheden ook over de oorlog. Naast de mobilisatie, het kazerneleven van broer Paul, voedselschaarste, de militaire aanwezigheid, bombardementen en Arbeitseinsatz komen ook familiebezoek, uitstapjes te voet of op de fiets, kerkbezoek, favoriete muziek, handwerken voor de missie, het weer, lezen, het Koninklijk Huis, verjaardagen en sterfgevallen, jongens, kleding kopen etc. aan bod. De teksten in de vijf bewaard gebleven schriftjes geven een inkijkje in het geleefde én gevoelde leven van een jongvolwassene in de oorlogsjaren in Waalre. De nabijheid van en het gericht zijn op de grote stad, Eindhoven, komt goed naar voren in zowel de oorlogsverhalen als het dagelijks leven.
Poseren voor de MK VII Churchill tank bij de Edah-winkel aan de Stationstraat in Waalre, 11 februari 1945: staand: Riek, Jo en Jacoba Bijnen, soldaat Frans Lavrijssen, Mieke Bijnen, Engelse soldaat; zittend: Kees Verhoeven, Coleti van Mierlo, Herman van Diessen en een Engelse soldaat
© Brabant-Collectie | Tilburg University
De correspondentie van én aan Paul Bijnen is interessant omdat hij, de enige zoon in het gezin, begin 1940 wordt opgeroepen voor militaire dienst. Na de machtsovername door de Duitsers keert hij echter al na een paar maanden met groot verlof huiswaarts. De vriendschappen die hij in dienst opdoet, zorgen tijdens de oorlogsjaren voor een levendige correspondentie. Om aan de Arbeitseinsatz te ontkomen, gaat het schrijven en verzenden op een zeker moment met de nodige voorzichtigheid en geheimzinnigheid gepaard.
Groepsportret van rekruten met een aantal meisjes: Paul Bijnen (met de poppenwagen rechts)
en Wim Jansen (met hond)
© Brabant-Collectie | Tilburg University
Voor de publicatie is uit de drie bronnen een selectie gemaakt door Tony Vaessen en Ad van Pinxteren. Familie en mensen uit de Waalrese gemeenschap zijn betrokken geweest bij het identificeren van personen op de foto’s. De uitgave is vormgegeven door Miek Saaltink van Oer Ontwerp en is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van het Prins Bernhard Cultuurfonds. Uitgevers zijn de Brabant-Collectie/Tilburg University en Stichting Devotionalia.

Graag nodigen beiden u uit aanwezig te zijn bij deze boekpresentatie en overhandiging van het eerste exemplaar aan burgemeester Jan Brenninkmeijer.

Datum: woensdag 19 februari 2020
Tijdstip: Inloop vanaf 15.30 uur; aanvang om 16.00 uur
Locatie: Huis van Waalre, Koningin Julianalaan 19, 5582 JV Waalre


maandag 3 februari 2020

Foktoom: het geheim achter de beste en mooiste sierkippen van Europa


Voor zijn afstudeerproject aan de Fotovakschool Nederland volgde fotograaf en oud-Diessenaar Sander Hoosemans zeven maanden lang Jozef en Annie Vingerhoets uit Baarschot. Dit echtpaar wint sinds 1984 op nationaal en internationaal niveau prijzen met hun sierkippen. Het fokken en grootbrengen van deze kippen gebeurt met passie en gevoel, niet met computers of digitale kansberekening. De titel 'foktoom' verwijst naar een groep hennen en een haan die zodanig is samengesteld dat het de beste nakomelingen oplevert.
Elke week ging Sander op bezoek bij Jozef en Annie voor een bak koffie met een koekje. Op een natuurlijke manier, zonder regie, lopend door de stallen, maakte hij zijn foto's. In zwart-wit beelden wordt het proces van ei tot tententoonstelling gevolgd, met passie voor perfectie. Het op deze manier ontstane fotoboek is een weergave van de authentieke en eigenzinnige werk- én leefwijze van Jozef en Annie. De betrokkenheid van de fotograaf is goed terug te zien in het eindresultaat.
Op 29 november 2019 werd het eerste exemplaar van het boek onder grote belangstelling overhandigd aan het echtpaar Vingerhoets.

Vindplaats: BRA Z6 HOOS 2019

dinsdag 28 januari 2020

Boekpresentatie over de Roman-Visscherkaart

Op 18 december jl. is in Het Noordbrabants Museum tijdens de Vriendendag Prins Bernhard Cultuurfonds het eerste exemplaar van het boek over de Roman-Visscherkaart door onze huidige commissaris van de Koning, Wim van de Donk, overhandigd aan mr. Frank Houben, oud-commissaris van de Provincie Noord-Brabant. Een tweede exemplaar werd uitgereikt aan mr. Dries van Agt, voormalig premier van Nederland en ook oud-commissaris van de Provincie Noord-Brabant.
Overhandiging van het eerste exemplaar
V.l.n.r.: Wim van de Donk, Monique Houben-van Lanschot, Frank Houben en Dries van Agt
© Paul Slot
In opdracht van de Provincie Noord-Brabant en met steun van het Prins Bernhard Cultuurfonds Noord-Brabant heeft de Brabant-Collectie deze bijzondere publicatie gerealiseerd.
Roman-Visscher publicatie
© Paul Slot
De schrijvers van het boek, Emy Thorissen en Mathieu Franssen, gaven elk een lezing over respectievelijk de herkomst, de aankoop en de restauratie van de kaart. Ook de historische context, de makers en de verschillende edities werden toegelicht. Deze bijzondere bijeenkomst werd opgeluisterd door Artvark Saxophone Quartet. Na het buffet in de blauwe en gele salon van het museum kon het gezelschap de wandkaart, die door de Brabant-Collectie in bruikleen gegeven is aan Het Noordbrabants Museum, bewonderen.
De auteurs Mathieu Franssen en Emy Thorissen werden door de CdK in het zonnetje gezet
© Paul Slot
De muzikale omlijsting werd verzorgd door Artvark Saxophone Quartet
© Paul Slot
Bezoekers bij de wandkaart (1661) in de Brabantzaal van Het Noordbrabants Museum
© Paul Slot
NB: Deze publicatie is een exclusief relatiegeschenk van Wim van de Donk en is dus niet verkrijgbaar bij de boekhandel.