Rondom Sint-OedenRode : Macht, religie en cultuur in de Meierij

Aan deze uitgave op initiatief van Stichting Brabantse Bronnen is twintig jaar historisch en archeologisch onderzoek voorafgegaan. Voor deze publicatie in grootformaat heeft de Brabant-Collectie beeldmateriaal geleverd. Elf auteurs schreven onder redactie van prof.dr. A.J. Bijsterveld en dr. V. Roelvink in totaal zeventien artikelen. Drs. J. Biemans tekende voor de beeldredactie. In het boek, dat op 17 december 2016 op het gelijknamige symposium in het gemeentehuis van Sint-Oedenrode gepresenteerd werd, komt circa 1.300 jaar Rooise historie aan bod. En dat net nu de gemeente Sint-Oedenrode haar zelfstandigheid verliest en met Schijndel en Veghel opgaat in de nieuwe gemeente Meierijstad. In de thematisch in vier hoofdstukken gegroepeerde wetenschappelijke artikelen belichten de auteurs de heren van Rode, hun burcht, macht en goederen, de verering van Sint-Oda, haar kapittelkerk, relieken en voortleven, en vrouwe Hildewaris, die in de bronnen wordt aangeduid als de stichteres van de kerk van Sint-Oedenrode. 
Kortom, niet alleen een boek om van voor tot achter te lezen, maar zeker ook te gebruiken als naslag of om door te bladeren.

Vindplaats: BRA Y BIJS 2016

Gemene gronden

Stichting De Brabantse Boerderij, Brabants Heem en Het Groene Woud presenteerden vrijdag 21 november jl. tijdens de erfgoedbijeenkomst in de Gasthuishoeve te St. Oedenrode het nieuwe boek van Hein Vera: ... Dat men het goed van den ongeboornen niet mag verkoopen. De ondertitel verwijst naar de gemeenschappelijke gronden die landbouwers gezamenlijk in gebruik hadden om hun landbouwbedrijf van grondstoffen te voorzien. Hein Vera heeft zijn proefschrift uit 2011 voor deze publieksversie op verzoek van Ger van de Oetelaar van Stichting De Brabantse Boerderij herschreven. Het boek gaat over landschap en landbouw, rechten op woeste gronden en de betrokken organisaties, vanaf circa 1000 tot nu. De historie van het landschap rond de boerderijen in De Meierij is immers van even grote waarde als de boerderijen zelf. Voor deze publieksversie is het proefschrift ingekort en van illustraties voorzien. Al het historisch beeldmateriaal is afkomstig van de Brabant-Collectie. Emy Thorissen (conservator Brabant-Collectie) verzorgde de beeldredactie. De auteur overhandigde zijn eerste exemplaar aan Ruud Severijns, burgemeester van Oirschot.

Hoe ging de mens om met zijn directe leefomgeving in De Meierij, Maasland, Oisterwijk, Peelland, Kempenland en 's-Hertogenbosch? Wat was het effect van het optreden van de mens op het landschap? Wat waren daarbij de spelregels? En hoe was het organisatorisch geregeld? Iedere periode grijpen mens en landbouwer in op het landschap, telkens op een andere wijze. Problemen als zandverstuivingen, ontbossing en wateroverlast doen zich voor. Rond 's-Hertogenbosch bijvoorbeeld is in de periode 1200-1400 het echte, oude natuurbos in Deuteren verdwenen.
Brabants Dagblad (zie artikel van D. van der Meijden,19 november 2014) besteedde aandacht aan dit boek.

Vindplaats: BRA Q VERA 2014

Oorlog in Noord-Brabant in 1794

Tot 1794 lag de stad 's-Hertogenbosch in de Staatse bezettingszone van Brabant, als onderworpen 'Generaliteitsland'. In 1794 werd de stad door de revolutionaire Franse legers zonder veel moeite veroverd.

In D'Erven Stichters Comptoir Almanack van 1794 worden de gebeurtenissen in het oorlogsjaar 1794 in 's-Hertogenbosch en de Meierij beschreven. De almanak bevat twaalf houtgravures van de maanden van het jaar, is met blanco papier doorschoten en bevat 56 dichtbeschreven pagina's aantekeningen van de hand van Carel Hendrik Jacob Sweerts de Landas (1730-1795).

D'Erven Stichters Comptoir Almanach, 1794. Vindplaats: KHS D 165

Sweerts de Landas was kanunnik en drost te Oirschot en schepen en raad van 's-Hertogenbosch. Hij was gehuwd met Petronella Jacoba Smits (1748-1824). Zijn aantekeningen betreffen inkomsten (tractementen, recognities) en uitgaven (salarissen, kunstaankopen, diners etc.), maar ook het beheer van zijn goederen in 's-Hertogenbosch en Oirschot, familie-aangelegenheden, ziektes en vooral de oorlogssituatie in de Meierij (inundatie 's-Hertogenbosch, plunderingen door Engelse en Franse troepen). De familie Sweerts vluchtte in september 1794 naar Leiden.

Vindplaats: KHS D 165

Erfgoed in de Meijerij: bijgebouwen op boerenerven

De Meierij heeft nog veel historische boerderijen. Bij die boerderijen horen bijgebouwen, die cultuurhistorisch even waardevol zijn: schuren, bakhuizen, duiventorens, hooibergen, etc.

Veel van deze bijgebouwen zijn al verdwenen. Veel worden niet meer gebruikt en vervallen. Voorkomen moet worden dat ook die verdwijnen. Want boerderijen en bijgebouwen horen bij de Meierij. Zij bepalen mede de identiteit van het landschap van de Meierij. Zij behoren tot het agrarisch erfgoed en maken deel uit van het eigen verleden. Verdwijnen de boerderijen en bijgebouwen dan raakt men los van de geschiedenis.

Dit boek vraagt aandacht voor schuren en andere bijgebouwen in de Meierij. Niet alleen van eigenaren, bestuurders en gemeenteraden. Ook niet alleen van geïnteresseerde heemkundigen. Al deze betrokkenen samen moeten staan voor behoud van de bijgebouwen. Dit boek daagt daartoe uit en is daarom een ‘must’.

Vindplaats: BRA J3 DIRV 2010