Een Brabantse fotograaf in Ierland

Van 7 juli t/m 31 augustus 2017 vindt in de Cork Photo Gallery (Ierland) de expositie InPrint plaats, waar de foto’s van de Brabantse fotograaf Noud Aartsen gecombineerd worden met een abstracte interpretatie van de afgebeelde gebeurtenis door de Ierse kunstenares Eimearjean McCormack.

Eimarjean McCormack is in 2007 afgestudeerd aan de London University of Arts. Ze heeft verschillende tentoonstellingen in Ierland gehad, maar heeft ook internationaal geëxposeerd in steden als New York, San Francisco, Philadelphia, Detroit, Berlin, London, Lorient en Shanghai. Haar werk is o.a. te zien in The Bank of New York and The Zuckerman Museum of Art.

Noud Aartsen (Best 1932 - Mollans-sur-Ouvèze 2010) is vooral bekend geworden als landschapsfotograaf. Na een fotografie-opleiding in Den Haag heeft hij in 1956 in Oirschot een fotostudio geopend. Hij heeft foto-opdrachten in verschillende landen gehad, zoals Frankrijk, Israël en Palestina.  Hij verhuisde in 1977 naar Ierland waar hij vier jaar gewoond heeft. Na enige jaren in Noord-Brabant te hebben gewoond en gewerkt, is hij in 1996 definitief naar Frankrijk verhuisd, waar hij in 2010 overleed.

Zijn omvangrijke collectie foto’s en negatieven, inclusief de auteursrechten schonk zijn weduwe Rini Aartsen-van Breugel in 2011 aan de Brabant-Collectie. Hoewel er van zijn werk al meerdere fotoboeken zijn verschenen, heeft de Brabant-Collectie in samenwerking met Stichting Cornelius Rudolphus Hermans in 2016 een boek gepubliceerd van zijn foto’s in Brabant, Ierland en Frankrijk, getiteld Noud Aartsen. Tegelijkertijd met de presentatie van dit boek op 4 februari 2016 is een mini-expositie van zijn werk in het Natuurmuseum in Tilburg geopend. Deze was te zien tot juni 2017.

De Brabant-Collectie heeft in het Cork Photo Gallery een partner gevonden om het werk van Noud Aartsen ook internationaal te exposeren, waarbij zijn werk als inspiratie dient voor nieuwe kunstuitingen.

Een impressie:

Expositie  'InPrint', Cork Photo Gallery, The Lord Mayors Pavilion, Cork
© Jacqueline Kerkhoff

Expositie  'InPrint', Cork Photo Gallery, The Lord Mayors Pavilion, Cork
© Louise Maher

De jaren 60: grensverleggende jaren in Noord-Brabant

Meer dan welk decennium uit de twintigste eeuw spreken de jaren 60 nog altijd tot onze verbeelding: onze muzieksmaak, kleding, haardracht, maar ook onze houding ten opzichte van geloof, gezag en seksualiteit veranderden ingrijpend. Behalve het denken en het dagelijks leven, ging ook onze leefomgeving op de schop: dit was de tijd van rigoureuze ingrepen in het landschap en de ‘modernisering’ van het stadsbeeld.

Hoe kijken we terug op die tijd? Wat gebeurde er eigenlijk, waarvan we nu zeggen of denken dat het grensverleggend was? Hoe zagen Brabant en de Brabanders er toen uit? Hoe reageerden zij op alle veranderingen? Gingen ze erin mee of niet?
Vier sprekers gaven zaterdag 15 oktober jl. op de Dag van de Brabantse volkscultuur een indruk van dit grensverleggende decennium. Veel beeldmateriaal werd getoond, met de nadruk op een kennismaking met het Etten-Leur van de jaren 60.

Aan de hand van een ruime selectie opnamen van Brabantse fotografen uit de Brabant-Collectie, toonde conservator Emy Thorisssen o.a. onderstaande typische beelden van Noord-Brabant in de jaren 60:

• Recreatie

Het recreëren op de heide: tentjes, Kevertjes, Dafjes en twee iconische VW-busjes.

Potjesberg, Son en Breugel , 1965
© Noud Aartsen | Brabant-Collectie, TiU

• Aardgasaansluiting

Van mijn- naar aardgas.

Best, 1960
© Noud Aartsen | Brabant-Collectie, TiU

Luyksgestel, 1964
© Gaston Remery | Brabant-Collectie, TiU

• Vuilnis ophalen

De eerste vuilniswagen in het dorp.

Eersel, 1963
© Gaston Remery | Brabant-Collectie, TiU

Reinigingsdienst in de binnenstad: afval, papier en stront (van de paardenkar) opruimen.

Eindhoven, 1965
© Noud Aartsen | Brabant-Collectie, TiU

• Opkomst van de supermarkt

Langzaamaan verdwijnt de lokale kruidenier door de komst van de Spar in het dorp.

Eersel, 1963
© Gaston Remery | Brabant-Collectie, TiU

Etos: brood en banketbakkerij, slagerij, levensmiddelenzaak en benzinepomp. 

Eindhoven, 1969
© Martien Coppens, Brabant-Collectie, TiU | NFM Rotterdam

• Opkomst van de computer

Het Philips Natuurkundig Laboratorium oftewel NatLab.

Eindhoven, 1968
© Martien Coppens, Brabant-Collectie, TiU | NFM Rotterdam

• Nieuwbouw in agrarisch gebied

Oude boerderij in het veld voor de Campinafabriek aan de Rondweg.

Eindhoven, begin jaren 60
© Martien Coppens, Brabant-Collectie, TiU | NFM Rotterdam

Verslag boekpresentatie Noud Aartsen

4 februari jl. vond in het Natuurmuseum Brabant de presentatie plaats van het fotoboek Noud Aartsen. Ruim honderd genodigden waren aanwezig tijdens deze middag, tevens de geboortedag van Noud (Best 1932 - Mollans-sur-Ouvèze 2010).

© Paul Slot

Johan Heeffer (plaatsvervangend directeur Natuurmuseum Brabant / hoofd Publieksactiviteiten) verzorgde het openingswoord. Hij trok de parallel tussen Aartsen en het Natuurmuseum: beide staan voor de zorg en het behoud van de natuur. De band die het museum met Noud heeft, gaat al tien jaar terug. Op dat moment ging de tentoonstelling Brabant in de Ban van Buiten van start en hier is onder andere een fotocollage van Aartsen te zien (NB. Deze tentoonstelling is nog steeds te zien in het Natuurmuseum Brabant).

Jos Kuijlen

© Paul Slot

Jos Kuijlen (voorzitter St. C.R. Hermans) vertelde hoe Noud, die een goed onderkomen voor zijn omvangrijke werk zocht, in contact kwam met de Brabant-Collectie. In 2011 schonk zijn weduwe Rini Aartsen-van Breugel het volledige fotografische oeuvre van Noud, inclusief de auteursrechten, aan de Brabant-Collectie. Kuijlen prees de betrokkenheid van de fotograaf met de natuur en beschreef diens zorgen voor de teloorgang van, met name, het Brabantse landschap.
Het verschijnen van het boek Noud Aartsen is onderdeel van een groter project. Hierin zijn ook opgenomen een goede berging van afdrukken en negatieven, maar ook het digitaliseren en het beschikbaar stellen van het oeuvre aan het publiek middels een beeldbank en tentoonstellingen. De deels door Noud samengestelde kerncollectie foto's was het vertrekpunt voor de beeldselectie van dit fotoboek van de hand van Ton Lemaire, Paul Maas, Matthijs Schouten en Emy Thorissen.

Paul Maas vertelt over zijn vriend Noud

© Paul Slot

Paul Maas, een naaste vriend van Noud, liet een groot aantal foto's van hem zien en vertelde over zijn achtergrond. Zijn vader bestierde een drogisterij annex fotohandel in Best en was een artistieke man met veel vrijheidsdrang. Volgens Maas heeft Noud dit zeker van hem geërfd. Maas beschreef overeenkomsten die hij ziet in Nouds werk en de beeldende kunst. Zijn documentaire en humane fotografie moeten we zien en plaatsen in de tijd waarin deze gemaakt is.

Rini Aartsen-van Breugel en Frank Houben

© Paul Slot

Het slotwoord was voor Frank Houben. Hij benoemde Aartsen tot icoon van het Brabantse landschap. Als burgemeester van Luyksgestel heeft hij ervaren hoe door de ruilverkaveling het landschap op zijn kop werd gezet en alles wat Brabant kenmerkte om zeep werd geholpen. Het fotoboek komt als geroepen, want van het krachtige signaal dat Noud geeft kunnen we ook vandaag nog veel leren, aldus Houben. De eerste exemplaren van het boek overhandigde hij vervolgens aan Rini Aartsen-van Breugel en Nouds zoon, Herman Aartsen.
Na een kort dankwoord van Rini was het vervolgens tijd voor een feestelijke borrel in het museumcafé.

Boekpresentatie Noud Aartsen

Donderdagmiddag 4 februari a.s. organiseert de Brabant-Collectie in samenwerking met Stichting C.R. Hermans, Aldus projecten en Natuurmuseum Brabant de boekpresentatie van Noud Aartsen. De bijeenkomst vindt plaats in het Natuurmuseum Brabant, Spoorlaan 434, Tilburg.

Noud Aartsen (1932-2010) leverde als fotograaf een strijd met de tijd. De modernisering van het eeuwenoude landschap ging hem aan het hart. Met zijn fotografie legde hij als ooggetuige vast wat er na generaties verdween. Dat leverde duizenden foto’s op die betrekking hebben op Brabant (Het Groene Woud en De Kempen), Ierland en Frankrijk. De deels door Noud samengestelde kerncollectie fungeerde als vertrekpunt voor de beeldselectie voor dit fotoboek van de hand van Ton Lemaire, Paul Maas, Matthijs Schouten en Emy Thorissen.

© Noud Aartsen I Brabant Collectie, Tilburg University

Graag nodigen wij u uit om deze feestelijke bijeenkomst in het Natuurmuseum Brabant bij te wonen. 

Het programma van de middag is als volgt:

Vanaf 15.00u ontvangst met koffie / thee. 

15.30u - Welkomstwoord door Johan Heeffer (plaatsvervangend directeur Natuurmuseum Brabant / hoofd publieksactiviteiten)

15.35u - Inleiding en “The making of … fotoboek Noud Aartsen” door drs. Jos Kuijlen (voorzitter Stg. Cornelius Rudolphus Hermans en initiatiefnemer / co-producent fotoboek; oud-bibliothecaris Brabant-Collectie)

15.45u - Herinneringen aan Noud door drs. Paul Maas (landschapsecoloog, vriend van Noud Aartsen en medeauteur van fotoboek)

16.00u - Aanbieding van het eerste exemplaar aan weduwe Rini Aartsen-van Breugel door mr. Frank Houben (voormalige Commissaris van de Koningin van Noord-Brabant)

16.15 – 17.00u - Afsluiting met drankje en gelegenheid om het boek aan te schaffen en mini-expositie te bezichtigen.

In de gang bij de filmzaal in het Natuurmuseum (1e verdieping) is eveneens een mini-expositie met enkele Brabantse foto’s van Noud Aartsen ingericht. Deze foto’s zijn afkomstig uit de Brabant-Collectie, Tilburg University.

Meer over de totstandkoming van het boek leest u in dit blogbericht.

Verwacht: Fotoboek Noud Aartsen

 cover fotoboek 
© Noud Aartsen I Brabant Collectie, Tilburg University

Medio december 2015 zijn de werkzaamheden aan het fotoboek Noud Aartsen afgerond. 

Het gehele fotografisch oeuvre van Noud Aartsen werd in 2011 door zijn weduwe aan de Brabant-Collectie geschonken. Dit vormde mede een aanleiding om een overzichtswerk samen te stellen, waarin naast zijn Brabantse opnamen ook zijn Ierse en Franse foto’s ruimschoots aan bod komen. Tussen 1987-2008 zijn er vijf fotoboeken over zijn geliefde Brabant verschenen. De Brabant-Collectie streeft er niet alleen naar de fotografische erfenis en het gedachtegoed van Noud Aartsen duurzaam te behouden en voor een breed publiek toegankelijk te maken, maar ook om meer bekendheid aan zijn foto’s en ideeën te geven.

De Brabant-Collectie heeft voor dit boek geput uit zijn eigen uitgebreide werkarchief en uit de collecties van Gemeente Best en Brabants Landschap. Gaandeweg werden zijn afdrukken voor dit fotoboek gedigitaliseerd, aangezien een groot deel van de negatieven zich nog in Frankrijk bevindt. De deels door Noud samengestelde kerncollectie fungeerde als vertrekpunt voor de beeldselectie.

Momenteel wordt het fotoboek gedrukt. Uitgeverij Aldus heeft in samenwerking met de Stichting C.R. Hermans deze publicatie uitgegeven.

Op donderdagmiddag 4 februari 2016 vindt de boekpresentatie plaats in het Natuurmuseum Brabant te Tilburg.

Expositie 'D'n boer op' met foto's van Noud Aartsen

De Brabant-Collectie heeft circa 40 foto's van Noud Aartsen (1932-2010) in bruikleen gegeven voor de expositie 'D'n boer op'  in museum de Vier Quartieren in Oirschot. De echtgenote van de in Best geboren fotograaf heeft begin 2011 het gehele fotografische oeuvre, inclusief alle rechten, aan de Brabant-Collectie overgedragen.

Het Brabantse boerenleven, en ook dat op het Oirschotse platteland, staat centraal op de getoonde foto's. Bijzonder sfeerverhogend is dat de foto's te zien zijn in combinatie met objecten uit de collectie van museum de Vier Quartieren. In de geënsceneerde 'stijlkamers' van het museum worden foto's van Noud getoond met voorwerpen afkomstig van het erf en d'n herd, maar ook bijvoorbeeld werktuigen om de sloot schoon te maken. In de fotogallerij van het museum komen de vier seizoenen aan bod met het thema 'in het veld het jaor rond'.

Tot en met zondag 29 september 2013 kunt u in de middag (met uitzondering van maandag) tijdens openingstijden van het museum de expositie bekijken.

Symbolische overdracht foto's Noud Aartsen

Tijdens een feestelijk samenzijn op dinsdag 18 september jl. in de Bibliotheek Best hebben Anton van Aert, de net geïnstalleerde burgemeester, en Paul Gondrie, wethouder van Cultuur van de gemeente Best, symbolisch 1100 foto's van Noud Aartsen overgedragen aan de Brabant-Collectie. 

Paul Gondrie vertelt aan de hand van drie uitgekozen foto's van Noud Aartsen.
 V.l.n.r.: burgemeester Anton van Aert, wethouder van Cultuur Paul Gondrie en voorzitter van HKK Dye van Best, Harrie van Vroenhoven. 
 Foto: Guido t'Sas (bron: hhBest.nl)

Paul Gondrie heeft voor de overdracht drie foto's van Noud Aartsen gekozen, o.a. van het oude gemeentehuis en de Bernardusschool, waaraan hij persoonlijk herinneringen bewaart. Deze overhandigt hij op onderstaande foto aan Jos Kuijlen, bibliothecaris van de Brabant-Collectie (BC).

De handdruk ter bevestiging van de overdracht.

V.l.n.r.: Jos Kuijlen (bibliothecaris BC), Herman Aartsen (zoon Noud Aartsen), Camiel Aartsen (kleinzoon Noud Aartsen), Emy Thorissen (conservator BC), Anton van Aert (burgemeester Best) en Paul Gondrie (wethouder van Cultuur, Best).  Foto: Wim Westrum

Paul Maas, boezemvriend van Noud, en conservator Emy Thorissen geven een rondleiding aan de aanwezigen. Foto: Wim Westrum

De fototentoonstelling Veranderend Best met een dertigtal zwart/wit foto's van Noud Aartsen kunt u tot en met zaterdag nog bekijken in de Bibliotheek Best. Reacties op de foto van de prijsvraag kunt u tot 24 september zenden naar info@bibliotheekbest.nl.

Maandagmiddag 24 september zal na het ontmantelen van de tentoonstelling de overdracht van de 1100 foto's geëffectueerd worden. Lees ook het artikel over de symbolische overdracht in het Eindhovens Dagblad van dinsdag 19 september.

Fototentoonstellling Noud Aartsen in Bibliotheek Best

Hieronder een foto van de tentoonstelling Veranderend Best met het werk van Noud Aartsen (1932-2010), zoals deze in volle glorie te bewonderen is in Bibliotheek Best, Raadhuisplein 32, Best. Meer foto's vindt u op onze Flickr-pagina.

Opstelling fototentoonstelling Veranderend Best in Bibliotheek Best

U kunt de tentoonstelling bekijken tot en met zaterdag 22 september 2012.

Nieuwsgierig? Bekijk het affiche en het persbericht op onze website en bekijk al enkele van de foto's van Noud Aartsen op Flickr.

Deze tentoonstelling is mede mogelijk gemaakt door Bibliotheek Best, Heemkundekring 'Dye van Best', restauratieatelier De Tiendschuur, Gemeente Best en het Prins Bernhard Cultuurfonds.

Ga de tentoonstellling Noud Aartsen zien in Best

Gisteren is door medewerkers van de Brabant-Collectie in bibliotheek Best de fototentoonstelling Veranderend Best met het werk van Noud Aartsen (1932-2010) ingericht.

Werk in uitvoering. De inrichting van de tentoonstelling in bibliotheek Best. Foto: Guido t'Sas

Deze tentoonstelling geeft een goed beeld van het veranderende Brabantse landschap in met name Best en omgeving. Kom kijken naar deze prachtige selectie van het werk van Noud Aartsen. Te zien tot maandag 24 september.

Bijeenkomst voor Noud Aartsen

Op 27 maart 2012 was het precies twee jaar geleden dat de fotograaf Noud Aartsen (Best, 1932) is overleden.

Overhandiging Noud Aartsen: Witte gij nog van toen?
Tijdens een bijeenkomst in het gemeentehuis in Best overhandigde Harrie van Vroenhoven, voorzitter van Heemkundekring 'Dye van Best', in het bijzijn van familieleden, vrienden en andere genodigden het eerste exemplaar van Noud Aartsen: Witte gij nog van toen? Terug in de tijd met Noud Aartsen (Best, 2012) aan zijn weduwe, Rini Aartsen-van Breugel. Dit boekje bevat teksten van Noud zoals die in 2005 verschenen in het blad Groeiend Best en is voorzien van foto's van zijn hand uit de collectie van de gemeente Best. De Brabant-Collectie gaf graag haar medewerking aan deze publicatie. Het fotoarchief van Noud Aartsen inclusief alle rechten is in begin 2011 door de familie aan de Brabant-Collectie geschonken.

Op de foto ziet u van links naar rechts: Wim Westerum (HKK ‘Dye van Best’), Jos Kuijlen (bibliothecaris Brabant-Collectie), Paul Maas (vriend van Noud Aartsen), Harrie van Vroenhoven (HKK ‘Dye van Best’), Herman Aartsen (zoon van Noud Aartsen), Rini Aartsen-van Breugel (weduwe van Noud Aartsen), Frank van der Maden (coördinator Beeld en Geluid van de Brabant-Collectie), Paul Gondrie (wethouder Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en milieu van de gemeente Best), mevrouw Ine Meeuwis-van Langen (wethouder Cultuur van de gemeente Best). Rechts op de foto ziet u twee foto’s van Noud Aartsen. De bovenste van een originele zandweg, daaronder de situatie na de ingreep in het landschap!

Aankondiging project 'Landschappen van onze jeugd'
Jos Kuijlen, bibliothecaris van de Brabant-Collectie, nam de gelegenheid te baat het project 'Landschappen van onze jeugd' aan te kondigen. Paul Maas, vriend van Noud Aartsen, de Stichting Brabants Foto Archief en de Brabant-Collectie nemen deel aan dit project. Het project behelst de publicatie van een boek in drie talen over de fotografie van Noud Aartsen en een expositie van zijn werk in Nederland, Ierland en Frankrijk. Meer over het project kunt u lezen in de eerstvolgende nieuwsbrief van de Brabant-Collectie.