Deelname Night University 2025 ‘Het bovennatuurlijke en andere curiosa’

Donderdagavond 15 mei jl. vond Night University, het jaarlijkse campus- en wetenschapsfestival, plaats. Als thema voor de rondleiding in de Library was gekozen voor het bovennatuurlijke. De universiteitsbibliotheek en Brabant-Collectie stonden geheel in dit teken.

Night University 2025 met het Library gebouw (uiterst rechts).
(Foto: Night University, Tilburg University)

Buiten de Library, aan de voet van trap, nodigden medewerkers van Library Support in speciale outfits passanten uit deel te nemen aan een tour door het gebouw. Bezoekers werden vervolgens meegenomen door het depot van de universiteitsbibliotheek. Daar gaf Andrew Cartwright een voordracht met muziek.

Andrew Cartwright in het depot.
(Foto: Frank van Oirschot, Tilburg University)

Na deze performance kon iedereen bij de Brabant-Collectie een blik werpen op de mini-expositie Kinderboeken ‘between the Exceptional and the Everyday’. In de raadpleegruimte verwelkomde bibliothecaris Pia van Kroonenburgh de verschillende groepen met een keur aan bijzondere materialen passend bij het bovennatuurlijke.

Pia van Kroonenburgh met een groep in de raadpleegruimte,
op de voorgrond de mini-expositie met kinderboeken.
(Foto: Frank van Oirschot, Tilburg University)

Daarbij sprak het uit het Latijn vertaalde werk van de Zwitserse theoloog Ludwig Lavater (1527-1586) het publiek bijzonder aan. Hierin wordt een nuchtere analyse gegeven van het verschijnsel van spokerij en spoken. Op grond van de bijbel, kerkvaders, historieschrijvers en gegevens van tijdgenoten werd aangetoond dat ook spoken en geesten het werk van God zijn. 

Frontispiece en titelpagina.
Lavater, Ludwig, Ludovicus Lavaterus van de spooken, nagt-geesten, en andere diergelijke verschijningen : verdeelt in drie deelen, met bewijs, I. Dat ’er spooken zijn. II. Wat de spooken zijn. III. Waerom God toelaet dat sy verschijnen ,Tot Gorinchem : By Paulus Vink, 1681

Deze eigentijdse publicaties over spokerijen in Brabant gaven hierop een visuele aanvulling.

Voorbeelden van bloedwonderen en mirakelen van allerlei aard illustreerden het geheel. Zo waren er bijvoorbeeld prentjes ter herinnering aan de Bloedmirakelen van Boxtel en Boxmeer te zien. Ook prentbriefkaarten van wonderbomen in Handel en Heeze en wonderdokter Colson uit Ginneken werden getoond. De kruisboom uit Heeze zou naar verluidt verlichting kunnen bieden bij kiespijn. Heilige bomen op bedevaartvaantjes met de kapellen van O.L. Vrouw van de Heilige Eik te Oirschot en O.L. Vrouw ter Linde in Uden vulden dit aan. Ook werd er curiosa getoond aan de hand van talrijke objecten te kust en te keur qua materialiteit, een bijzonder rozenportret en de oudste Brabantse kaart.

Door de pro-Palestina demonstratie en bezetting van Dante Building eindigde het programma eerder dan verwacht. Het was een zeer geslaagde avond, waarop tien groepen met in totaal circa 100 bezoekers van 8 tot 80 jaar oud zijn rondgeleid. De reacties waren zonder uitzondering positief en enthousiast. Een initiatief dat in de toekomst zeker voor herhaling vatbaar is.

Commissaris van de Koning op bezoek bij Brabant-Collectie

Donderdagochtend 15 juni jl. vereerde de commissaris van de Koning in Noord-Brabant, mr. Ina Adema, de Brabant-Collectie met een bezoek. De collectie is eigendom van de provincie en wordt beheerd in de Universiteitsbibliotheek van Tilburg. Mevrouw Adema werd ontvangen door onder anderen de rector van de Universiteit, Wim van de Donk, en de directeur van Library and IT Services, Corné van Nispen.

Medewerkers van de Brabant-Collectie gaven uitleg over de werkzaamheden die nodig zijn voor het beheer en de ontsluiting van de collectie en vertelden hoe deze rijke en veelzijdige verzameling wordt ingezet voor allerlei maatschappelijke, economische en wetenschappelijke doelen. Tenslotte werd een selectie uit de collectie getoond door de conservator.

Mevrouw Adema was erg onder de indruk van de diversiteit van de collectie en schatte deze van grote waarde voor Brabant en de Brabanders. Ze gaf aan dat ze nu begreep uit welke bron de schrijvers van vele historische artikelen putten en ook dat het belangrijk is dat mensen bewust zijn van hun geschiedenis. En niet alleen de huidige generatie, maar ook de toekomstige generaties. Haar bezoek sloot ze af met de woorden “wat een fantastische collectie en het is duidelijk dat die met heel veel passie en kunde beheerd en ontsloten wordt”.

© Corine Bon / Brabant-Collectie, Tilburg University

© Corine Bon / Brabant-Collectie, Tilburg University

Jubileum Hasselts Gemengd Kapelle Koor 1934 -2019

Historische vlag van het koor

Het Hasselts Gemengd Kapelle Koor (HGKK) heeft op zaterdag 28 september jl. zijn 85-jarig jubileum gevierd met een bezoek aan de universiteitsbibliotheek en de Brabant-Collectie. Achtenveertig enthousiaste koorleden verdeeld over drie groepen volgden onderstaand programma.
Eén groep kreeg een rondleiding door de universiteitsbibliotheek. Deze eindigde in de raadpleegruimte waar een aantal werken van Brabantse componisten en andere muziekstukken konden worden ingezien. Materialen uit het eigen koorarchief - een vlag, posters en foto’s - kon men bewonderen in de ruimte achter het informatiepunt.

Koorleden bij de posters

Koorleden bij eigen archiefmateriaal
© Joost de Kort | HGKK

Een tweede groep luisterde naar een presentatie over de geschiedenis, inhoud en gebruiksmogelijkheden van Brabant-Collectie. Tegelijkertijd werd de diversiteit en rijkdom aan bijzondere materialen getoond aan de derde groep. Telkens na ruim een half uur vond er een wissel plaats. Bij de bijzondere materialen lag het accent op muziekgeschiedenis, de geschiedenis van Tilburg en die van de Hasseltse kapel. Naast highlights uit de collectie zagen de koorleden een handschrift met gregoriaanse zang, een antifonarium en diverse huwelijks- en kinderliederen. Bijzonder was de Guidoonse hand in een handschrift van de Theologische Faculteit.

Samengesteld handschrift
Ingebonden in Benedictijnerklooster Sint-Jacob, Luik
TF HS 14

De monnik Guido d’Arezzo (991-1033) is de bedenker ervan. Elk onderdeeltje van de binnenkant van de linkerhand wordt gebruikt om er met de rechterhand de verschillende toonhoogtes op te kunnen aanduiden. Gregoriaanse gezangen konden zo gemakkelijker worden geleerd. Het is de voorloper van onze notenbalk. De leden van het koor zetten de dag feestelijk voort bij een plaatselijke uitbater.

Op een idee gebracht? De Brabant-Collectie verzorgt rondleidingen voor groepen vanaf ca. 8 personen. Nadere informatie vindt u op de webpagina. Aanmelden kan via een e-mail aan: brabant@tilburguniversity.edu.

Adelbert Vereniging Midden-Brabant te gast

Een groep van 35 enthousiaste en nieuwsgierige leden van de Adelbert Vereniging Midden-Brabant was voor hun nieuwjaarsbijeenkomst op 11 januari jl. te gast bij de Brabant-Collectie. Pia van Kroonenburgh en Ad van Pinxteren informeerden de aanwezigen over de geschiedenis, aard en omvang van de collectie én over de huidige functie van de collectie als bewaar- en onderzoeksplaats. Daarnaast kwam uiteraard ook de rijkheid van de collectie aan bod.

Vanwege de omvang van het gezelschap werd in twee groepen kennis gemaakt met fraaie voorbeelden van het papieren erfgoed: kaarten (de oudste en de grootste kaart van Brabant), prenten (topografie: Tilburg e.o.), tekeningen (Jan Sluijters en Hendrik Wiegersma), handschriften (middeleeuwse kloosters), oude drukken (van Hertogenboek tot Nederlandsche Vogelen) en boeken. Ook werd gewezen op de rol die de Brabant-Collectie speelt op het gebied van de Brabantse fotografie. De lijst van reeds aanwezige en nog te verwachten collecties van Brabantse fotografen illustreerde dit belang.

Hertogen en Hertoginnen op bezoek

Dinsdagmiddag 14 februari jl. ontving de Brabant-Collectie de 'Hertogen van Brabant', een vriendengroep die maandelijks bijeenkomt en zich vooral bezig houdt met taal en cultuur in Brabant. Met een dergelijke naam kan een bezoek aan de Brabant-Collectie natuurlijk niet uitblijven! 

Na koffie met appelgebak bij het Grand Café maakten 17 personen hun opwachting bij bibliothecaris Pia van Kroonenburgh, die vertelde over beheer en toegankelijkheid van de collectie. Speciale aandacht ging uit naar de geschiedenis van het Hertogdom en het boek Afcoemste ende genalogie der hertogen ende hertoghinnen van Brabant uit 1565. Een 'must-see' voor deze groep. Vervolgens werd de groep opgesplitst. De ene helft van het gezelschap kreeg uitleg van Pia van Kroonenburgh over de bijzondere geschiedenis van de universiteitsbibliotheek met een rondleiding door het gebouw. De andere helft genoot van een kijkje in de collectie met een selectie van bijzondere materialen, gepresenteerd door conservator Emy Thorissen. Hierna werd er gewisseld van groep.

Heeft u ook interesse in een rondleiding in groepsverband? Neem dan contact op over de mogelijkheden.

Bezoek Commissaris van de Koning aan Brabant-Collectie

©Erik van der Burgt

Op 21 juli bezocht prof. dr. Wim van de Donk, commissaris van de Koning in onze provincie, samen met zijn woordvoerder Arnoud Reijnen, de Brabant-Collectie. 

Doel van het bezoek was meerledig. We wilden de commissaris onze collectie laten zien, zodat hij zich een beeld kon vormen van de meerwaarde ervan voor Brabant. Daarnaast wilden we inzicht geven in onze werkzaamheden en Van de Donk voorstellen aan de medewerkers.
Gabe van der Zee (secretaris College van Bestuur, Tilburg University) en Corno Vromans (directeur Library and IT Services, Tilburg University) verzorgden het welkomstwoord. Van de Donk stond vervolgens stil bij het 180-jarig jubileum in 2017 van het Provinciaal Genootschap, de voorganger van de Brabant-Collectie. Onze bibliothecaris Pia van Kroonenburgh verzorgde een korte presentatie, waarna het tijd was om de objecten in levenden lijve te bewonderen.

Wim van de Donk bekijkt de vitrine
van de Brabant-Collectie

Een kleine delegatie, waaronder ook Jos Swanenberg (Bijzonder hoogleraar Diversiteit in Taal en Cultuur in Brabant, Tilburg University) en Patricia van der Kammen (controller Library and IT Services, Tilburg University), begaf zich naar de raadpleegruimte.
Hier toonde conservator Emy Thorissen een fraaie selectie uit de verzameling, aansluitend op onze drie speerpunten: Brabantse drukken, cartografie en fotografie. Tevens legde zij de link met de vier verhaallijnen uit het Beleidskader Erfgoed van de provincie.

Conservator Emy Thorissen toont
Wim van de Donk objecten uit de collectie

V.l.n.r. Wim van de Donk, Arnoud Reijnen, Emy Thorissen

De commissaris van de Koning toonde zich zeer geïnteresseerd en betrokken. Hij benadrukte het belang van digitalisering van de handschriften en oude drukken, zodat deze meer voor het voetlicht komen en een nog groter publieksbereik krijgen. Tevens werd gesproken over de toekomstige plaatsing van het topstuk van de Brabant-Collectie: de unieke, gerestaureerde Roman-Visscher-kaart.

Na het overhandigen van de relatiegeschenken, werd afscheid genomen van Van de Donk en zijn woordvoerder.

Een kort verslag van het bezoek van de commissaris vindt u ook op zijn blog.
Voor meer foto's zie onze Flickr-pagina.

Wethouder Marcelle Hendrickx op bezoek

De Tilburgse wethouder Marcelle Hendrickx (D66) met Onderwijs, Jeugd, Emancipatie en Cultuur in haar portefeuille en Marijn Gevers, beleidsambtenaar Cultuur, brachten vandaag een bezoek aan de Brabant-Collectie.

De Brabant-Collectie werkt voor vele projecten, zoals bijvoorbeeld recent voor de tentoonstelling 'In de Brabantse voetsporen van Vincent van Gogh' en het project Noud Aartsen, samen met Tilburgse erfgoedpartners. Denk hierbij aan Regionaal Archief Tilburg, Stadsmuseum, Textielmuseum, Natuurmuseum Brabant, Bibliotheek Midden-Brabant en BKKC. Een goede reden om nader met elkaar kennis te maken en te tonen wat de Brabant-Collectie zoal in huis heeft.

v.l.n.r. Marijn Gevers, Emy Thorissen en Marcelle Hendrickx in de bezoekersruimte
© Corine Bon

Bibliothecaris Pia van Kroonenburgh ontving de wethouder met een presentatie over inhoud en ontstaan van de collectie. Het gezelschap verplaatste zich daarna naar de geklimatiseerde raadpleegruimte waar Emy Thorissen, conservator, enkele highlights uit de collectie liet zien.

v.l.n.r. Marcelle Hendrickx, Emy Thorissen en Pia van Kroonenburgh in de raadpleegruimte
© Corine Bon

v.l.n.r. Emy Thorissen, Marcelle Hendrickx en Marijn Gevers
© Corine Bon

Heemkundekring Tilborch op bezoek

Een delegatie van vijfentwintig leden van heemkundekring Tilborch was woensdagmiddag 4 maart te gast bij de Brabant-Collectie. 

Na de ontvangst met koffie verzorgde Pia van Kroonenburgh, bibliothecaris van de Brabant-Collectie, een presentatie over de collectie en het ontstaan ervan. Vervolgens kreeg een deel van de groep een toelichting van Jos Kuijlen over de oude drukken.

Omdat er binnen deze heemkundekring speciale interesse bestaat voor Driekoningen, werd er ook materiaal getoond uit de Brabant-Collectie over dit onderwerp. De andere helft van de groep luisterde intussen naar uitleg van Corine Bon over het zoeken in de collectie. Daarna wisselden de groepen. De deelnemers waren enthousiast en gaven aan dat voor hen een drempel was weggenomen. 

Heeft u ook interesse om als groep een bezoek aan de Brabant-Collectie te brengen? Kijk dan hier voor meer informatie.

Rondleiding dispuutsleden 'Old Scratch'

Zaterdagmiddag 12 mei 2012 brachten leden van het dispuut 'Old Scratch' in het kader van hun dispuutsfeest 2012 een bezoek aan de Brabant-Collectie.

Leden van het dispuut 'Old Scratch' in gesprek met Jos Kuijlen

Na een inleiding en presentatie over Tilburg University van Stephanie Staats, Alumni Officer,  zette de groep van 22 dispuutsleden koers naar het bibliotheekgebouw voor een rondleiding door de moderne universiteitsbibliotheek. De verschillende niveau's met de nieuwe inrichting en voorzieningen werden bezichtigd. Jos Kuijlen, bibliothecaris, gaf  een introductie over de Brabant-Collectie. Tijdens de rondleiding werd onder meer stilgestaan bij het deel van de Brabant-Collectie dat in de open opstelling staat, te weten de tijdschriften (heemkundebladen en historische tijdschriften), raadpleegpc's voor gebruikers van de Brabant-Collectie, boeken (collecties Brabantica, Nederlandse Geschiedenis en Geschiedenis) en de kranten op microfiches. De rondleiding zou niet compleet zijn geweest zonder het tonen van de nodige schatten uit de Topografisch Historische Atlas en de kluis.

Bezoek Heemkundekring Engelbrecht van Nassau

Woensdagmiddag 12 oktober jl. kwamen ca. 11 leden van de werkgroep Cartografie van de Heemkundekring Engelbrecht van Nassau bij de Brabant-Collectie op bezoek.

Leden van de werkgroep Cartografie bekijken nieuwskaarten van Breda.

Na een inleiding van Emy Thorissen, conservator, ging de groep naar de raadpleegruimte van de Brabant-Collectie waar Lieja Stalpers, medewerkster Oude en Bijzondere Collecties, al het nodige had klaargelegd. Allerlei moois over de regio Breda uit het bezit van de Brabant-Collectie passeerde de revu, zoals kaarten van het Hertogdom en Generaliteitsland Brabant, nieuwskaarten, vestingwerken, prospecten en historieprenten van Breda.

Wilt u met leden van uw heemkundige of genealogische vereniging ook langskomen om kennis te maken met de Brabant-Collectie? Ook als u geen lid bent van een dergelijke vereniging maar wel interesse heeft om in groepsverband bij de Brabant-Collectie te komen, kunt u een afspraak daarvoor maken bij de Brabant-Collectie. Meld u dan nu aan via de website.