Suus Suiker: Pura Natura: Symbiosis in Encaustic

Vrijdag 9 augustus jl. bracht de in Goirle woonachtige Suus Suiker (Hellevoetsluis, 1966) een bezoek aan de Brabant-Collectie om haar nieuwste boek getiteld Pura Natura: Symbiosis in Encaustic aan ons te overhandigen. Dit omvangrijke kunstboek (176 pagina’s) met meer dan 200 full color afbeeldingen is een ware ode aan de natuur. De inspiratie voor haar werk vond Suus tijdens wandelingen in de natuur. Het boek, waar ze zeven jaar aan werkte, bracht ze volledig op eigen kracht uit, zonder crowdfunding of subsidie. Ze gebruikt een bijzondere techniek, die overigens al eeuwenoud is, namelijk: encaustic painting oftewel wasschilderen. Ze schildert met gepigmenteerde warme bijenwas gecombineerd met inkt, krijt en olieverf. Centrale thema’s voor haar zijn florale motieven, bloemen en takken, natuurlijke structuren en spiegelingen. Ben je na het bekijken van Pura Natura geïnspireerd geraakt, bezoek dan zeker eens een expositie van Suus.

Vindplaats: BRA J3 SUIK 2024

Van Gogh in zijn FOOD stappen

Afgelopen maand verscheen Van Gogh in zijn FOOD stappen, een inkijk in de volkskeuken van de 19^de eeuw. De auteur volgt Vincent van Gogh op zijn reis door Brabant, Engeland en Frankrijk waar de kunstschilder woonde en werkte. Men krijgt zo een beter inzicht in de eet- en drinkgewoonten van Van Gogh en zijn tijdgenoten en wat zij destijds geserveerd kregen. Het boek geeft een beeld van de diverse lokale en regionale keukens. Mensen aten destijds wat er voorhanden was en kookten met hetgeen er op dat moment groeide. In het boek staan veel authentieke recepten die iedereen makkelijk kan maken. De recepten zijn af en toe aangepast aan de hedendaagse tijd met ingrediënten van nu. Soms worden andere specerijen of kruiden gebruikt en/of worden de kooktijden aangepast. Er is ook aandacht voor speciale technieken zoals inmaken, zouten, fermenteren etc., technieken die nu ook weer gebruikt worden. Alle recepten zijn voor 4 personen.

Vindplaats: BRA G3 HOPP 2023

Vincent was onze broer

Afgelopen september verscheen een op historische feiten gebaseerde roman van Els Knoope over de drie zussen Anna, Lies en Wil van Gogh. Het boek beschrijft de periode vanaf de tijd dat de zussen met hun ouders in 1871 van Zundert naar Helvoirt verhuisden (Vincent woonde toen in Den Haag en werkte bij een kunsthandel). De roman gaat over het leven van de zussen, hun opleidingen, banen, relaties en verhoudingen binnen de familie. Het boek geeft een goed tijdsbeeld van de periode 1871-1941. Een tijd waarin talrijke uitvindingen het levenslicht zagen, maar ook een tijd van verschillende oorlogen. In het boek staan diverse krantenartikelen, foto's en fragmenten uit brieven die de zussen onderling schreven en met Vincent en Theo. Het boek begint met een fragment uit een brief (augustus 1881) van Vincent aan Theo: 'Ik wenschte wel dat alle menschen hadden, wat ik zoo langzamerhand begin te krijgen, het vermogen om een boek zonder moeite, in korten tijd te lezen, en er een sterken indruk van te behouden. Het is met het boeken lezen als met het schilderijen zien, men moet zonder twijfelen, zonder aarzelen, zeker van zijn zaak zijn, mooi vinden wat mooi is'.
Informatie over de totstandkoming van het boek staat op de website van de auteur.
Vindplaats: CBM 973 C 52

Het leven is de grootste kunst. De Brabantse kunstschilder Jan Kruijsen (1874-1938)

Eind 2017 verscheen een mooie biografie van Frank van Doorn over de even kleurrijke als arme Brabantse kunstschilder Jan Kruysen. In dit rijk geïllustreerde boek wordt een actueel beeld geschetst van het leven en werk van deze schilder. Kruysen, geboren in 1874 te Liempde, groeide op in Boxtel en Lennisheuvel. Hij was een autodidact en legde zich toe op het schilderen van landschappen, portretten en religieuze voorstellingen. Zijn missie was ‘oprechte’ kunst te maken. De basis daarvoor was zijn eerbied voor het boerenleven, zijn gelovigheid en zijn liefde voor het Brabantse land. Hij leefde in armoede, maar ondanks dat was hij een levensgenieter met een eigenzinnige kijk op de wereld. Kruysen overleed in 1938 te Eindhoven. Frank van Doorn, historicus en bestuurslid van Heemkundekring Boxtel, poogt in zijn boek een antwoord te krijgen op een aantal vragen: Wie was Jan Kruijsen, hoe zag zijn werk eruit en op welke manier kunnen we daar naar kijken? Jan Kruijsen heeft ongeveer 3.500 schilderijen gemaakt. Een deel van zijn werken is te zien in Museum Kruysenhuis te Oirschot.

Vindplaats: BRA J3 DOOR 2017

Jeroen Bosch: een uitgebreide boekenverzameling

In 2016 wordt het 500ste sterfjaar van Jeroen Bosch ('s-Hertogenbosch ca. 1450 - 's-Hertogenbosch 1516) herdacht. Het toeval wil dat de Brabant-Collectie zo'n 500 boeken en vele tijdschriftartikelen bezit over deze beroemde middeleeuwse schilder. Wist u dat de verzameling van Pater Gerlach (1901-1987) met literatuur over Jeroen Bosch deel uit maakt van de collectie? De wereldlijke naam van deze Minderbroeder Kapucijn is Simon Schummer. Hij publiceerde over kerkhistorie en kunsthistorische iconografie, maar is vooral bekend als 'Jeroen Bosch-kenner'. Een inventaris van zijn Bosch-bibliotheek is in 1992 gemaakt. In 2006 is het documentatiedeel van zijn collectie in bruikleen gegeven aan het Jheronynus Bosch Art Center. 

De Brabant-Collectie schaft alle recente publicaties over Jheronimus Bosch aan die in dit speciale jaar verschijnen. Van een kunst-cadeauboek met reacties van bekendheden op zijn schilderijen tot historische romans als De Duivelskunstenaar en Het oordeel van Joen en kinderboeken over dit onderwerp, zoals bijvoorbeeld dat waarin een kijkje in het schetsboek van de jonge Jeroen wordt gegeven. Hieronder een impressie.

E. Casteleijn, Jhero: meesterwerken van Jheronimus Bosch inspiratie voor kunstenaars van nu
Houten: Terra, 2016
Vindplaats: BRA J CAST 2016

N. de Vries, J. Timmermans, Jeroen en het geld van toen= Bosch and the contemporary dosh
's-Hertogenbosch: Jheronimus Bosch Art Center, 2016
Vindplaats: BRA Z2 VRIE 2016

H. Boom, De bezeten visionair: vijfhonderd jaar controverse over Jheronimus Bosch
    Amsterdam: Athenaeum-Polak & Van Gennep, 2016

Vindplaats: BRA J1 BOOM 2016 

C, Will, Jeroen Bosch: tussen hemel & hel
    Amsterdam: Athenaeum-Polak & Van Gennep, 2016
Vindplaats: BRA J1 WILL 2016 

  E. Logger, Het oordeel van Joen: het leven van Jheronimus Bosch
[Rosmalen] : Opus 10, [2015]
Vindplaats: CBM 958 A 38 

Matthias Rozemond,  De duivelskunstenaar
    Amsterdam : Uitgeverij Luitingh-Sijthoff, [2016]

Vindplaats: CBM 964 C 07 

J. Klein, Jeroen Bosch: hemel, hel
[Eindhoven]: Lecturis, [2015]
Vindplaats: BRA J1 KLEI 2015 

A. Bon, M. van der Linden, Schetsboek van Jeroen Bosch: anno 1463 
[Tilburg] : Zwijsen, 2015
Vindplaats: BRA J1 BON 2015

De Grote Van Gogh Atlas

Deze kleurrijke atlas is verschenen ter gelegenheid van de 125e sterfdag van Vincent van Gogh. Het geeft een chronologisch overzicht van meer dan twintig dorpen en steden in Nederland, België, Frankrijk en Engeland waar Vincent woonde en werkte voordat hij in Auvers belandde. Zo volgen we hem van zijn jeugd in Zundert tot zijn tekenlessen in Tilburg, en van zijn voettocht naar Londen tot zijn atelier bij zijn ouders in Nuenen. Tot slot is er zijn verblijf in de verpleeginrichting in Saint-Remy-de-Provence en zijn overlijden op 37-jarige leeftijd in Auvers-sur-Oise.

We zien hoe zijn wereld er in die tijd uitzag: de rust van het platteland in Brabant en Zuid-Frankrijk, maar ook de drukke wereldsteden Londen en Parijs. De reislustige Van Gogh leefde in een spannende tijd. De moderne wereld was volop in beweging, onder andere door de opkomst van een wijdvertakt spoorwegnet in Europa. Vincent gebruikte de wereld om hem heen als onderwerp voor zijn honderden tekeningen en schilderijen. 

Het boek is geïllustreerd met veel topografische kaarten, tekeningen, foto's, brieven en schilderijen van Van Gogh. Op die manier is zijn ontwikkeling als mens en schilder goed te volgen. Uitgangspunt hierbij is dat de kunstenaar tot op de dag van vandaag velen inspireert en 125 jaar na zijn dood meer dan ooit leeft.

Meer boeken over schilderkunst en/of Vincent van Gogh kunt u vinden in de rubriek BRA J3.

Vindplaats: BRA J3 DENE 2015

Vincent

Naar aanleiding van de 125ste sterfdag van Vincent van Gogh op 29 juli jl., verscheen dit voorjaar een herwerkte versie van een in de jaren '80 uitgebrachte dichtbundel van de Vlaamse schrijfster Ina Stabergh (pseudoniem van Berthy Stas). De bundel is herschreven in hedendaags taalgebruik.

Aan de hand van 28 chronologische gedichten volgt zij de artistieke ontwikkeling van de schilder. Ina Stabergh's taalgebruik is sober, maar toch rijk. Het zijn krachtige, persoonlijke gedichten, waarin grenzen verlegd worden net als in de doeken van Van Gogh. Rechts van elk gedicht staat, op een aparte pagina, de Franse vertaling van het gedicht door Muriel Kerrels.

Meer boeken over schilderkunst en/of Vincent van Gogh kunt u vinden in de rubriek BRA J3.

Vindplaats: CBM B 64820

Jheronimus Bosch

In aanloop naar het Jeroen Bosch jaar 2016 is afgelopen jaar een omvangrijk boek over deze kunstenaar uit 's-Hertogenbosch verschenen.
Dit prachtige boek, samengesteld en geschreven door kunsthistoricus en Boschkenner Stefan Fischer, bevat een overzicht van het complete werk van de Jheronimus Bosch.
Het boek bevat veel illustraties met uitgebreide details. Stefan Fischer onderzocht wat Bosch en zijn schilderijen zo enorm invloedrijk maakten. Bosch, wiens echte naam Jheronimus van Aken was, werd veel gekopieerd en nagemaakt. Het aantal nog bestaande werken van Bosch’ navolgers is vele malen groter dan dat van de meester zelf.
Vandaag de dag zijn slechts twintig schilderijen en acht tekeningen met zekerheid toegeschreven aan Bosch. Hij wordt nog steeds gezien als visionair, een schilder van dromen en nachtmerries, van de hel en demonen.

Het zeer leesbare boek is een kunsthistorische studie met o.a. hoofdstukken over het leven en werk van Jeroen Bosch, catalogi van schilderijen en tekeningen, een overzicht van historische bronnen, een bibliografie en een register.

Meer boeken over Bosch kunt U vinden in de rubriek BRA J1.

Vindplaats: BRA J1 FISC 2014

Heeswijkse ballade

Moord en doodslag nu eens niet op het achtuurjournaal, maar op een negentiende-eeuwse aquarel uit het bezit van de Brabant-Collectie. Op deze waterverfschildering is het verhalende dichtstuk van ridder Robbert van Heesewic, zijn dochter Kunegonde en de gruwelijke moord op haar geliefde graaf Galo te zien. 
Dit bijzondere schilderij is gesigneerd door A.J. Derkinderen (1859-1925). De van oorsprong Bossche schilder, tekenaar, glazenier en ontwerper van boekversieringen is een vertegenwoordiger van het symbolisme in Nederland. Zijn werk wordt gekenmerkt door stilering en verheven thematiek en is gebaseerd op middeleeuwse kunst. Bekendheid geniet hij vooral door zijn monumentale kunst, waarbij o.a. de twee wandschilderingen in het stadhuis te ’s-Hertogenbosch, die hij tussen 1891-1893 en 1892-1896 maakte, het vermelden waard zijn. In 1907 vertrok hij naar Amsterdam, waar hij tot zijn dood de functie als directeur van de Rijksacademie bekleedde.

Ballade van Ridder Robbert van Heesewic
 A.J. Derkinderen, 1881
aquarel en inkt  
Vindplaats: H 41.2 / ballade (1)

De legende is in vijf compartimenten in een architecturale setting weergegeven. Bovenaan op een lint valt de naam van Robbert van Heesewic in gotische letters te lezen. De randen van de voorstelling zijn versierd met harnassen, speren, zwaarden en ander wapentuig. Prominent in het midden staat op een wit banier in gotische letters de volgende tekst te lezen (verwijzend naar de voorstellingen met de klok mee): 

Hoe graaf Galo om ridder Robberts dochter kwam en Hoe dese het vol spijt aan sach. (grootste deel links) Hoe Vrouwe Kunegonde een Bode sond tot heur broeder (deel linksboven) en hoe de bode door ridder Robbert verslagen werd (rechtsboven). Hoe ridder Robbert ter helle voer (rechtsonder) en er op die plaats een swarte Poel overbleef (in het midden achter het banier).   

Er zijn diverse wapenschilden te zien, twee voorzien van een leeuw (de wapens van Heeswijk en Dinther) en één met een blauwe keper op een gouden veld, vergezeld van drie bomen. Dit is het wapenschild van de adellijke familie Van den Bogaerde, de laatste die kasteel Heeswijk in bezit heeft gehad. Boven het tekstdeel is de spreuk: 'Ex arbore fructus' (vrucht uit de boom) de wapenspreuk van de baronnen Van den Bogaerde te zien. Dit wijst erop dat Louis van den Bogaerde van Terbrugge (1826-1890) de opdrachtgever is geweest. Zijn vader A.J.L. baron van den Bogaerde van Terbrugge (1787-1855), die in 1834 kasteel Heeswijk kocht, was gouverneur van Noord-Brabant en tevens voorzitter van de voorloper van de Brabant-Collectie, het Provinciaal Genootschap der Kunsten en Wetenschappen in Noord-Brabant. 
Een andere link tussen kasteel Heeswijk en de Brabant-Collectie is dat daar nu in de Ridderzaal ons topstuk, de Roman-Visscherkaart, te bewonderen valt.

Literatuur:
- Heijmann, H. Th; Norbertijnen van Berne-Heeswijk.; e.a., Berneboek, Berne-Heeswijk, : verleden en heden, Utrecht : Lumax, [1934], p. 151-153 (Vindplaats: CBM 096 D 23)
- Kleijntjens, J.e.a., Uit droom- en fantasiewereld II, Brabantsche sagen, Leiden : H.J. Dieben, [1926], p. 21-27 (Vindplaats: CBM 385 A 43)
- Trappeniers, M. e.a., Antoon Derkinderen, 1859-1925, 's-Hertogenbosch : Noordbrabants museum, 1980. p. 97-100 (Vindplaats: BRA J3 TRAP 1980)