Over mij

Mijn foto
De Brabant-Collectie is in 1837 in 's-Hertogenbosch opgericht door het Provinciaal Genootschap van Kunsten en Wetenschappen in Noord-Brabant en wordt sinds 1986 beheerd door de bibliotheek van Tilburg University

woensdag 7 oktober 2015

Jos Kuijlen neemt afscheid

Na iets meer dan 25 jaar in dienst te zijn geweest van Tilburg University, waarvan bijna tien jaar als bibliothecaris van de Brabant-Collectie, heeft Jos Kuijlen op donderdag 24 september 2015 met een receptie afscheid genomen van collega's en relaties. Met ingang van 1 oktober 2015 geniet hij van zijn welverdiende pensioen. 

In zijn afscheidsspeech memoreerde Marc van den Berg de inspanningen die Jos heeft gedaan voor Tilburg University en in het bijzonder voor de Brabant-Collectie. De titel 'Mister Brabant' die Marc aan Jos gaf, wordt hem dan ook zeer terecht verleend.

Jos Kuijlen
Marc van den Berg (directeur Library and IT Services) en Arnoud-Jan Bijsterveld (hoogleraar Cultuur in Brabant) 
Emy Thorissen (conservator Brabant-Collectie), Wies van Leeuwen (beleidsmedewerker cultuur en monumentenzorg Provincie Noord-Brabant), René Bastiaanse (directeur BHIC)  en Marc van den Berg.

Yvonne Wellings (gemeentearchivaris Tilburg), Arnoud-Jan Bijsterveld en Anthony Fokker (Stadsarchief 
's-Hertogenbosch).
De Brabant-Collectie hoeft Jos echter nog niet te gaan missen. Jos zal verder werken aan zijn project 'Brabantse Drukken' en blijft daarom een dag in de week als vrijwilliger verbonden aan 'zijn' Brabant-Collectie.

dinsdag 6 oktober 2015

Een volgende stap in het project Brabant Cloud

Al enige tijd werken Erfgoed Brabant en de Brabant-Collectie samen om duurzame opslag en online raadpleging van data te realiseren in het project Brabant Cloud. Erfgoed Brabant is de beheerder van de Brabant Cloud.

In dit omvangrijke project heeft de ontwikkeling van de registratiesoftware erg veel tijd gekost. Het aanvankelijke ontwerp bleek bij uitvoerig testen niet aan al onze eisen te voldoen en dus moesten we een alternatief gaan zoeken. Bij deze zoektocht is steeds het beoogde eindresultaat leidend geweest. 
 
Erfgoed Brabant heeft gekozen voor het registratiesysteem Memorix Maior van Picturae, dat ook een eenvoudigere variant kent voor kleinere instellingen. Memorix Maior zal als registratiemodule fungeren voor de Brabant Cloud.

Picturae is de leverancier van de huidige Film- en Fotobank Noord-Brabant. Deze beeldbank zal eind 2015 stop gezet worden. De deelnemers van de Film- en Fotobank Noord-Brabant krijgen de mogelijkheid hun gegevens naar de Brabant Cloud over te laten zetten. Raadpleging zal geschieden via de centrale erfgoedportal Thuis In Brabant. Op deze wijze is de continuïteit gewaarborgd.

maandag 5 oktober 2015

Tijdschrift: De Klok

Tijdschrift De Klok is het periodiek van Heemkundekring Made en Drimmelen, opgericht op 27 april 1998. Doelstelling van deze kring is het levend houden van de geschiedenis van de dorpen Made en Drimmelen en directe omgeving. Om dit te bereiken worden verschillende activiteiten georganiseerd, zoals lezingen en excursies. Daarnaast brengt men drie keer per jaar het tijdschrift De Klok uit. Hierin staan artikelen over historische onderwerpen met betrekking tot deze dorpen. Het aantal bijdragen voor een nummer wordt bepaald door de verenigingsleden die de artikelen schrijven.

Voor veel inwoners van Made en Drimmelen is De Klok een bekende naam. Onder deze naam verscheen de voorloper van het huidige huis-aan-huisblad 't Carillon, dat sinds 1994 door Uitgeverij Em. de Jong wordt uitgegeven en in beide kerkdorpen wekelijks gratis wordt verspreid. De Klok verscheen voor de oorlog al als weekblad. Het werd toen uitgegeven door Drukkerij W. Biemans en bevatte parochie- en plaatselijk nieuws. Het destijds populaire blad publiceerde artikelen over het wel en wee van de inwoners in beide dorpen.

Een overzicht van enkele artikelen die de afgelopen jaren zijn verschenen in het periodiek van de heemkundekring vindt u hier. Het laatste nummer van De Klok (jaargang 17, nr. 2, augustus 2015) bevat een artikel van historica en musicologe Ada Peele. Hierin schrijft ze over de ervaringen van haar vader Tijs Peele tijdens en kort na de Tweede Wereldoorlog. Het artikel is uitvoerig gedocumenteerd en van illustraties voorzien. Daarnaast bevat het periodiek een luchtig artikel van Piet Baart over het Mades dialect en het gebruik van eponiemen.

U kunt het tijdschrift raadplegen op niveau 0 in de Universiteitsbibliotheek.
Vindplaats: T 10219

maandag 14 september 2015

In de Brabantse voetsporen van Vincent van Gogh

Onder de vlag Welkom in Brabant: My homeland zijn er in de provincie Noord-Brabant legio activiteiten georganiseerd in het kader van het herdenkingsjaar Van Gogh 2015.  Drie Tilburgse erfgoedinstellingen pogen een reconstructie te geven van het Brabantse landschap, zoals Van Gogh dat aanschouwd moet hebben.

Het Stadsmuseum Tilburg, Natuurmuseum Brabant en de Brabant-Collectie hebben de handen ineengeslagen om de expositie In de Brabantse voetsporen van Vincent van Gogh samen te stellen. Rondom de thema's landschap en dieren, boerenleven, ambachten, interieurs en gebouwen zijn overeenkomsten te zien in Vincents tekeningen en brieven met de vroege Brabantse fotografie (1865-1918). Van zaterdag 17 oktober 2015 t/m woensdag 6 januari 2016 is deze tentoonstelling in het Natuurmuseum te Tilburg te bezoeken. 
Zevenbergen. De Langeweg naar Breda
Prentbriefkaart ("Vivat" Amst. No. 4181) vóór 1905
Vindplaats: Z 29.1 / 121 Lang (1)
Als voorproefje kunt u het beeldverhaal in het septembernummer van In Brabant bekijken. Aan de hand van oude foto's en prentbriefkaarten uit de Brabant-Collectie en het Regionaal Archief Tilburg neemt Vincent u mee op een chronologische tocht langs negen Noord-Brabantse locaties waar hij woonde, verbleef, werkte of passeerde. Briefcitaten verlevendigen deze sfeerbeelden. Ontdek het Brabantse landschap zoals Van Gogh het tussen 1864 en 1885 gezien kan hebben.

maandag 7 september 2015

Vincent


Naar aanleiding van de 125ste sterfdag van Vincent van Gogh op 29 juli jl., verscheen dit voorjaar een herwerkte versie van een in de jaren '80 uitgebrachte dichtbundel van de Vlaamse schrijfster Ina Stabergh (pseudoniem van Berthy Stas). De bundel is herschreven in hedendaags taalgebruik.

Aan de hand van 28 chronologische gedichten volgt zij de artistieke ontwikkeling van de schilder. Ina Stabergh's taalgebruik is sober, maar toch rijk. Het zijn krachtige, persoonlijke gedichten, waarin grenzen verlegd worden net als in de doeken van Van Gogh. Rechts van elk gedicht staat, op een aparte pagina, de Franse vertaling van het gedicht door Muriel Kerrels.

Meer boeken over schilderkunst en/of Vincent van Gogh kunt u vinden in de rubriek BRA J3.

Vindplaats: CBM B 64820

maandag 10 augustus 2015

Mini-expositie 'Schelpen en rariteitenkabinet'

Met fraaie plaatwerken, afkomstig uit de vele natuurhistorische werken die de Brabant-Collectie en Universiteitsbibliotheek rijk zijn, hebben we een mini-expositie in de vitrine op niveau 0 ingericht met het thema: Schelpen en rariteitenkabinet. Een rariteitenkabinet is een verzameling van zeldzame voorwerpen genoemd naar de kast waarin deze kon worden bewaard. Vreemde schelpen en met name de nautilusschelpen behoorden veelal tot een dergelijke collectie. Schelpen namen binnen de Nederlandse verzamelingen een bijzondere plaats in. Vermeldingen van Nederlandse schelpennamen vinden we ook in buitenlandse werken uit die tijd. Doordat er meer contact was met en interesse in verre oorden ontstond er een behoefte de curiosa te verzamelen en ordenen.
Portret van Georg Everhard Rumphius
Gegraveerd door J. de Later en uitgevoerd door F. Halma
Uit: G.E. Rumphius e.a., D'Amboinsche rariteitkamer ..., T'Amsterdam: gedrukt by François Halma, 1705.
 
Vindplaats: 
TRE 007 E 02
Hét schelpenboek in Nederland was D'Amboinsche rariteitkamer, behelzende eene beschryvinge van allerhande zoo weeke als harde schaalvisschen, te weeten raare krabben, kreeften, en diergelyke zeedieren, als mede allerhande hoorntjes en schulpen, die men in d'Amboinsche zee vindt: daar beneven zommige mineraalen, gesteenten, en soorten van aarde, die in d' Amboinsche, en zommige omleggende eilanden gevonden worden: Verdeelt in drie boeken van Georg Everhard Rumphius (1627-1702), in 1705 in Amsterdam gedrukt bij François Halma. Het betrof het tweede manuscript naar eigen wetenschappelijk onderzoek op Ambon van deze op latere leeftijd blinde VOC-dienaar en natuurvorser. Hij droeg het op aan Hendrik d'Acquet, zelf ook verzamelaar van schelpen en burgemeester van Delft. Na Rumphius' dood werd het werk in Amsterdam gedrukt.
In de 18de eeuw was er sprake van soms wel duizenden schelpen in een collectie. Op onderstaande titelgravure bij deze oude druk zijn de ladekasten in een rariteitenkabinet te zien waarin de schelpen naar grootte konden worden opgeborgen. Ook zien we de inboorlingen, die schelpen naar de westerlingen komen brengen.
Gegraveerde titelpagina door Jacobus de Later naar Jan Goeree
Uit: G.E. Rumphius e.a., D'Amboinsche rariteitkamer ..., T'Amsterdam: gedrukt by François Halma, 1705.
 
Vindplaats: 
TRE 007 E 02

Plaat XXXIX met Cylindri, Rollen ookwel Dadels genaamd
Uit: G.E. Rumphius e.a., D'Amboinsche rariteitkamer ..., T'Amsterdam: gedrukt by François Halma, 1705.
 
Vindplaats: 
TRE 007 E 02
Hoe kunstig dergelijke schelpenlades in een rariteitenkabinet soms waren ingericht, kunt u zien u op onderstaande prenten van zes laden uit de collectie van Albertus Seba (1665-1736). Diens collectie was van groot belang en werd o.a. door Linnaeus bezocht. Tsaar Peter de Grote kocht later de gehele collectie van Albertus Seba voor zijn Kunstkammer.  
Tabula XXXV
Uit: A.Seba e.a., Locupletissimi rerum naturalium thesauri accurata descriptio, et iconibus artificiosissimis expressio, per universam physices historiam opus, cui in hoc rerum genere, nullum par exstitit ex toto terrarum orbe collegit, Amstelaedami: apud Janssonio-Waesbergios, & J. Wetstenium, & Gul. Smith, 1734-1765. Tome III
Vindplaats: KOD 037 C 01
Tabula XXXVI
Uit: A.Seba e.a., 
Locupletissimi rerum naturalium thesauri accurata descriptio, et iconibus artificiosissimis expressio, per universam physices historiam opus, cui in hoc rerum genere, nullum par exstitit ex toto terrarum orbe collegit, Amstelaedami: apud Janssonio-Waesbergios, & J. Wetstenium, & Gul. Smith, 1734-1765. Tome III
Vindplaats: KOD 037 C 01
Tabula XXXVII
Uit: A.Seba e.a., 
Locupletissimi rerum naturalium thesauri accurata descriptio, et iconibus artificiosissimis expressio, per universam physices historiam opus, cui in hoc rerum genere, nullum par exstitit ex toto terrarum orbe collegit, Amstelaedami: apud Janssonio-Waesbergios, & J. Wetstenium, & Gul. Smith, 1734-1765. Tome III
Vindplaats: KOD 037 C 01
Zeer fraai uitgevoerd zijn de schelpenprenten in kleur uit het Deliciae naturae selectae ... van G.W. Knorr, waarvan u hier de titelpagina met onder meer allerlei exotische schelpen ziet.
Titelpagina
Uit: Knorr, G. W. e.a., Deliciæ naturæ selectæ, of Uitgeleezen kabinet van natuurlyke zeldzaamheden: Welke de drie ryken der natuur aanbieden ..., Te Dordrecht: by Abraham Blussé en zoon, 1771.
Vindplaats: 
KOD 40 C 01
Tabula V
Uit: Knorr, G. W. e.a., Deliciæ naturæ selectæ, of Uitgeleezen kabinet van natuurlyke zeldzaamheden: Welke de drie ryken der natuur aanbieden ..., Te Dordrecht: by Abraham Blussé en zoon, 1771.
Vindplaats: 
KOD 40 C 01
Tot en met vrijdag 25 september kunt u de schelpenprenten in de vitrine op niveau 0 in de bibliotheek van Tilburg University komen bekijken. U bent van harte welkom tijdens openingstijden.

Bron:
E. Bergvelt, De wereld binnen handbereik. Nederlandse kunst- en rariteitenverzamelingen, 1585-1738, Zwolle; Amsterdam, 1992. Vindplaats: NGE J2 BERG 1992

Tijdschrift: Rond die Cluse

Rond die Cluse is het periodiek van Heemkunde Kring Schijndel, dat 2 tot 3 keer per jaar verschijnt. Leden van de kring ontvangen het blad gratis. Tot en met 1999 verscheen het onder de titel Heemkundeblad: periodiek van de Heemkundekring 'Schijndel'. Vanaf 2003 hanteert men de huidige naam en sinds 2009 wordt het uitgebracht in groot formaat. Cluse betekent kluis of klein huis, maar verwijst ook naar de toponiem Cluse / Cluijse naast de kerk van Schijndel. De heemkundige beweging binnen Schijndel dateert uit 1941, maar puur historisch gezien is de kring pas echt opgericht direct na de Tweede Wereldoorlog, onder de naam Hertog Jan II. De notariële oprichting van Heemkunde Kring Schijndel dateert van maart 1983.
Een van haar doelstellingen is het uitgeven van een eigen periodiek, waarin studies en/of onderzoekingen over het heem gepubliceerd kunnen worden. Een redactiecommissie schrijft de teksten, zoekt bijpassende foto's, neemt interviews af, corrigeert binnengekomen artikelen en verzorgt de lay-out. Naast publicaties die het resultaat zijn van eigen archiefonderzoek met betrekking tot het recente en verre verleden, verschijnen er artikelen over: archeologie; genealogie; dialectenonderzoek; boerderij- en molenonderzoek; volksgebruiken en verhalen; monumenten en oude ambachten; kunstgeschiedenis; toponomie en straatnaamgeving; oude werktuigen en gebruiksvoorwerpenverzamelingen. Tal van artikelen in het tijdschrift zijn van de hand van Henk Beijers, die publiceert over historische en heemkundige zaken betreffende Schijndel. Ook zijn onderzoeksresultaten worden gepubliceerd in Rond die Cluse. Beijers zorgt voor de coördinatie van de Historische Werkgroep Schijndel, die historische informatie over Schijndel bundelt. De werkgroep tracht archiefbestanden systematisch te bestuderen. Daarnaast beheert en inventariseert zij het archief van de heemkundekring. In het archief wordt het werk opgenomen van de leden van de historische werkgroep, maar ook de aangeboden particuliere collecties hebben een plaats gekregen. Dit zijn bijvoorbeeld fotocollecties, bidprentjes, krantenknipsels, boeken, tijdschriften e.d.

De jaargangen van deze periodiek kunt u raadplagen op niveau 0 van de Universiteitsbibliotheek. De artikelen worden opgenomen in de Brabant Databank.

Vindplaats: T 08792