Tentoonstelling: In de Brabantse voetsporen van Van Gogh

Zowel Vincent van Gogh als enkele vroeg 20e-eeuwse Noord-Brabantse fotografen werden in hun werk geïnspireerd door het Brabantse landschap, het boerenleven en de thuiswevers. Deze gedeelde inspiratie komt samen in de expositie ‘In de Brabantse voetsporen van Vincent van Gogh’ in Natuurmuseum Brabant.

Oude foto’s uit Noord-Brabant, brieffragmenten en vroege tekeningen van Van Gogh én objecten uit de collectie van Natuurmuseum Brabant zijn naast elkaar te zien. In deze fototentoonstelling wordt gepoogd een reconstructie te geven van de natuur, het leven op het platteland en in de binnenkamer, zoals Van Gogh die aanschouwd zou kunnen hebben. De bezoeker wordt uitgenodigd op zoek te gaan naar de overeenkomsten in Vincents tekeningen en brieven met de vroege Brabantse fotografie. 

De expositie loopt van 17 oktober 2015 tot en met 6 januari 2016 en is een initiatief van Natuurmuseum Brabant, Stadsmuseum Tilburg en Brabant-Collectie.

Vincent tekende ‘naar het leven’ in de natuur én op locatie naar model. Zijn schilderijen werden veelal vervaardigd in zijn atelier. Voor zijn voorstudies maakte hij ook gebruik van prenten, foto’s en geïllustreerde tijdschriften. 
Minder bekend is dat Van Gogh naast een groot natuurliefhebber ook een vogelkenner was. Natuurliefde is hem met de paplepel ingegoten. Eerst onder leiding van zijn ouders, echte natuurminnaars, en later in zijn eentje of met vrienden en familie, maakte Vincent vele wandelingen in de omgeving van Zundert, Helvoirt, Etten en Nuenen. 

Foto’s, brieffragmenten, tekeningen en objecten zijn in de expositie naast elkaar gezet om één verhaal te vertellen. Ze vullen elkaar aan en scheppen een levendig en sfeervol beeld. De foto’s en prentbriefkaarten, afkomstig uit de Brabant-Collectie en het Regionaal Archief Tilburg, zijn veelal van bekende fotografen zoals Henri Berssenbrugge, Jan Bijnen en Herman de Ruiter. De brieffragmenten laten Vincent spreken. Hij neemt de bezoeker als het ware mee op zijn tochten. Ontdek de Brabantse plekken en natuur, zoals Van Gogh het tussen 1864 en 1885 gezien kan hebben.

Een impressie van de foto's en prentbriefkaarten van de tentoontstelling.

Oudenbosch, ca. 1915
Brabant-Collectie, Tilburg University

Herman de Ruiter
Meijerij, 1902
 Brabant-Collectie, Tilburg University

Herman de Ruiter
Princenhage, 1911
Brabant-Collectie, Tilburg University

Henri Berssenbrugge
Tilburg, ca. 1900
Regionaal Archief Tilburg

Henri Berssenbrugge
Tilburg, ca. 1900
Regionaal Archief Tilburg

Henri Berssenbrugge
omgeving van Tilburg, ca. 1900
Regionaal Archief Tilburg

Meijerij, 1922
Brabant-Collectie, Tilburg University

Dromen, waan en sprookjes uit de kinderboekencollectie Buijnsters-Smets

De Maand van de Geschiedenis met als thema 'Tussen Droom & Daad' en de studiedag op 23 oktober 2015 van Stichting Geschiedenis Kinder- en Jeugdliteratuur in Tilburg met als thema 'Het land van Waan en Wijs' zijn meer dan genoeg aanleiding om juweeltjes uit de kinderboekencollectie Buijnsters-Smets te tonen.

Het echtpaar Buijnsters-Smets heeft de titel Lust en leering voor hun overzichtsboek van Nederlandse kinder- en jeugdboeken uit de negentiende eeuw goed gekozen. De boekjes uit de collectie zijn met hun beeldmateriaal en verzorgde uiterlijk inderdaad een lust voor het oog. Als u ziet wat een zorg er besteed is aan de didactische kwaliteit van het materiaal, de prachtige afbeeldingen of fantasievolle boekbanden, beweegbare banden, pop-ups, dan weet u dat men hoog inzette voor de kwaliteit van het leren van kinderen. 

In de vitrine op niveau 1 van de universiteitsbibliotheek tonen we t/m vrijdag 30 oktober 2015 in aansluiting op beide thema's een aantal boeken uit deze collectie met als rode draad dromen, waan en sprookjes. 

Zo ligt daar Notenkraker en muizenkoning – een opera, een ballet, maar wij hebben het boek! Het verhaal begint als volgt:

's Nacht kan Clara niet slapen. Ze keert terug naar de woonkamer om haar notenkraker te zoeken. Wanneer ze hem vindt, slaat de klok middernacht. Plots vult de kamer zich met muizen. De kerstboom schiet gigantisch de hoogte in en de notenkrakerpop groeit tot mensengrootte. Voor ze beseft wat er gebeurd is, bevindt Clara zich middenin een gevecht tussen een leger van peperkoeken soldaten en de muizen. 

E.T.A. Hoffmann met tekeningen van L.W.R. Wenckebach, Notenkraker en muizenkoning,
Amsterdam : Scheltema & Holkema, [1898]
Vindplaats:KBSK 002 C 051 

Ook Levend speelgoed : een grappige droom door B.E. van Osselen-van Delden, Wat Lisette droomde verteld en geteekend door Alfred Listal en In de muizenwereld : een nieuwe vertelling aan 't̕ klavier door Agatha Snellen & Catharina van Rennes met tekeningen van L.W.R. Wenckebach kunt u er bewonderen.

B.E. van Osselen-van Delden, Levend speelgoed : een grappige droom,
Amsterdam : Van Holkema & Warendorf, [1903]
Vindplaats: KBSK 002 B 133

Agatha Snellen & Catharina van Rennes ; met teek. van L.W.R. Wenckebach,
In de muizenwereld : een nieuwe vertelling aan t̕ klavier, Utrecht : Beijers, [1894]
Vindplaats: KBSK 002 C 058

En niet te vergeten de boekjes Coptographische avond-uitspanningen : eene verzameling van ruim honderd stuks schaduwbeelden of verlichte schimmen en Slagschaduwbeelden : vermakelijke hand-gijmnastiek voor de gezellige winter avond. De schaduwbeelden erin nodigen meteen uit tot uitproberen.

Slagschaduwbeelden : vermakelijke hand- gijmnastiek voor de gezellige winter avond, Amsterdam : Van Holkema & Warendorf, [tussen 1910 en 1930]
Vindplaats: n.n.b.

Een greep uit al deze bijzonder fraaie, kleurrijke kinderboeken is t/m vrijdag 30 oktober 2015 tegelijkertijd te zien in de vitrine op niveau 0 bij de Brabant-collectie. 

De kinderboekencollectie Buijnsters-Smets van Tilburg University wordt op dit moment ingewerkt en zal eind 2015 in de catalogus WorldCat Discovery beschikbaar zijn. Overigens, als u nu zoekt in de catalogus van het Centraal Bestand Kinderboeken met de zoekopdracht: 'sgn=kbsk' krijgt u alle titels te zien die tot nu toe zijn opgenomen. 

Jos Kuijlen neemt afscheid

Na iets meer dan 25 jaar in dienst te zijn geweest van Tilburg University, waarvan bijna tien jaar als bibliothecaris van de Brabant-Collectie, heeft Jos Kuijlen op donderdag 24 september 2015 met een receptie afscheid genomen van collega's en relaties. Met ingang van 1 oktober 2015 geniet hij van zijn welverdiende pensioen. 

In zijn afscheidsspeech memoreerde Marc van den Berg de inspanningen die Jos heeft gedaan voor Tilburg University en in het bijzonder voor de Brabant-Collectie. De titel 'Mister Brabant' die Marc aan Jos gaf, wordt hem dan ook zeer terecht verleend.

Jos Kuijlen

Marc van den Berg (directeur Library and IT Services) en Arnoud-Jan Bijsterveld (hoogleraar Cultuur in Brabant) 

Emy Thorissen (conservator Brabant-Collectie), Wies van Leeuwen (beleidsmedewerker cultuur en monumentenzorg Provincie Noord-Brabant), René Bastiaanse (directeur BHIC)  en Marc van den Berg.

Yvonne Wellings (gemeentearchivaris Tilburg), Arnoud-Jan Bijsterveld en Anthony Fokker (Stadsarchief 
's-Hertogenbosch).

De Brabant-Collectie hoeft Jos echter nog niet te gaan missen. Jos zal verder werken aan zijn project 'Brabantse Drukken' en blijft daarom een dag in de week als vrijwilliger verbonden aan 'zijn' Brabant-Collectie.

Een volgende stap in het project Brabant Cloud

Al enige tijd werken Erfgoed Brabant en de Brabant-Collectie samen om duurzame opslag en online raadpleging van data te realiseren in het project Brabant Cloud. Erfgoed Brabant is de beheerder van de Brabant Cloud.

In dit omvangrijke project heeft de ontwikkeling van de registratiesoftware erg veel tijd gekost. Het aanvankelijke ontwerp bleek bij uitvoerig testen niet aan al onze eisen te voldoen en dus moesten we een alternatief gaan zoeken. Bij deze zoektocht is steeds het beoogde eindresultaat leidend geweest. 

 

Erfgoed Brabant heeft gekozen voor het registratiesysteem Memorix Maior van Picturae, dat ook een eenvoudigere variant kent voor kleinere instellingen. Memorix Maior zal als registratiemodule fungeren voor de Brabant Cloud.

Picturae is de leverancier van de huidige Film- en Fotobank Noord-Brabant. Deze beeldbank zal eind 2015 stop gezet worden. De deelnemers van de Film- en Fotobank Noord-Brabant krijgen de mogelijkheid hun gegevens naar de Brabant Cloud over te laten zetten. Raadpleging zal geschieden via de centrale erfgoedportal Thuis In Brabant. Op deze wijze is de continuïteit gewaarborgd.

Tijdschrift: De Klok

Tijdschrift De Klok is het periodiek van Heemkundekring Made en Drimmelen, opgericht op 27 april 1998. Doelstelling van deze kring is het levend houden van de geschiedenis van de dorpen Made en Drimmelen en directe omgeving. Om dit te bereiken worden verschillende activiteiten georganiseerd, zoals lezingen en excursies. Daarnaast brengt men drie keer per jaar het tijdschrift De Klok uit. Hierin staan artikelen over historische onderwerpen met betrekking tot deze dorpen. Het aantal bijdragen voor een nummer wordt bepaald door de verenigingsleden die de artikelen schrijven.

Voor veel inwoners van Made en Drimmelen is De Klok een bekende naam. Onder deze naam verscheen de voorloper van het huidige huis-aan-huisblad 't Carillon, dat sinds 1994 door Uitgeverij Em. de Jong wordt uitgegeven en in beide kerkdorpen wekelijks gratis wordt verspreid. De Klok verscheen voor de oorlog al als weekblad. Het werd toen uitgegeven door Drukkerij W. Biemans en bevatte parochie- en plaatselijk nieuws. Het destijds populaire blad publiceerde artikelen over het wel en wee van de inwoners in beide dorpen.

Een overzicht van enkele artikelen die de afgelopen jaren zijn verschenen in het periodiek van de heemkundekring vindt u hier. Het laatste nummer van De Klok (jaargang 17, nr. 2, augustus 2015) bevat een artikel van historica en musicologe Ada Peele. Hierin schrijft ze over de ervaringen van haar vader Tijs Peele tijdens en kort na de Tweede Wereldoorlog. Het artikel is uitvoerig gedocumenteerd en van illustraties voorzien. Daarnaast bevat het periodiek een luchtig artikel van Piet Baart over het Mades dialect en het gebruik van eponiemen.

U kunt het tijdschrift raadplegen op niveau 0 in de Universiteitsbibliotheek.
Vindplaats: T 10219

In de Brabantse voetsporen van Vincent van Gogh

Onder de vlag Welkom in Brabant: My homeland zijn er in de provincie Noord-Brabant legio activiteiten georganiseerd in het kader van het herdenkingsjaar Van Gogh 2015.  Drie Tilburgse erfgoedinstellingen pogen een reconstructie te geven van het Brabantse landschap, zoals Van Gogh dat aanschouwd moet hebben.

Het Stadsmuseum Tilburg, Natuurmuseum Brabant en de Brabant-Collectie hebben de handen ineengeslagen om de expositie In de Brabantse voetsporen van Vincent van Gogh samen te stellen. Rondom de thema's landschap en dieren, boerenleven, ambachten, interieurs en gebouwen zijn overeenkomsten te zien in Vincents tekeningen en brieven met de vroege Brabantse fotografie (1865-1918). Van zaterdag 17 oktober 2015 t/m woensdag 6 januari 2016 is deze tentoonstelling in het Natuurmuseum te Tilburg te bezoeken. 

Zevenbergen. De Langeweg naar Breda
Prentbriefkaart ("Vivat" Amst. No. 4181) vóór 1905
Vindplaats: Z 29.1 / 121 Lang (1)

Als voorproefje kunt u het beeldverhaal in het septembernummer van In Brabant bekijken. Aan de hand van oude foto's en prentbriefkaarten uit de Brabant-Collectie en het Regionaal Archief Tilburg neemt Vincent u mee op een chronologische tocht langs negen Noord-Brabantse locaties waar hij woonde, verbleef, werkte of passeerde. Briefcitaten verlevendigen deze sfeerbeelden. Ontdek het Brabantse landschap zoals Van Gogh het tussen 1864 en 1885 gezien kan hebben.

Vincent

Naar aanleiding van de 125ste sterfdag van Vincent van Gogh op 29 juli jl., verscheen dit voorjaar een herwerkte versie van een in de jaren '80 uitgebrachte dichtbundel van de Vlaamse schrijfster Ina Stabergh (pseudoniem van Berthy Stas). De bundel is herschreven in hedendaags taalgebruik.

Aan de hand van 28 chronologische gedichten volgt zij de artistieke ontwikkeling van de schilder. Ina Stabergh's taalgebruik is sober, maar toch rijk. Het zijn krachtige, persoonlijke gedichten, waarin grenzen verlegd worden net als in de doeken van Van Gogh. Rechts van elk gedicht staat, op een aparte pagina, de Franse vertaling van het gedicht door Muriel Kerrels.

Meer boeken over schilderkunst en/of Vincent van Gogh kunt u vinden in de rubriek BRA J3.

Vindplaats: CBM B 64820