Over mij

Mijn foto
De Brabant-Collectie is in 1837 in 's-Hertogenbosch opgericht door het Provinciaal Genootschap van Kunsten en Wetenschappen in Noord-Brabant en wordt sinds 1986 beheerd door de bibliotheek van Tilburg University

dinsdag 15 december 2015

Verwacht: Fotoboek Noud Aartsen

 cover fotoboek 
© Noud Aartsen I Brabant Collectie, Tilburg University
Medio december 2015 zijn de werkzaamheden aan het fotoboek Noud Aartsen afgerond. 
Het gehele fotografisch oeuvre van Noud Aartsen werd in 2011 door zijn weduwe aan de Brabant-Collectie geschonken. Dit vormde mede een aanleiding om een overzichtswerk samen te stellen, waarin naast zijn Brabantse opnamen ook zijn Ierse en Franse foto’s ruimschoots aan bod komen. Tussen 1987-2008 zijn er vijf fotoboeken over zijn geliefde Brabant verschenen. De Brabant-Collectie streeft er niet alleen naar de fotografische erfenis en het gedachtegoed van Noud Aartsen duurzaam te behouden en voor een breed publiek toegankelijk te maken, maar ook om meer bekendheid aan zijn foto’s en ideeën te geven.
De Brabant-Collectie heeft voor dit boek geput uit zijn eigen uitgebreide werkarchief en uit de collecties van Gemeente Best en Brabants Landschap. Gaandeweg werden zijn afdrukken voor dit fotoboek gedigitaliseerd, aangezien een groot deel van de negatieven zich nog in Frankrijk bevindt. De deels door Noud samengestelde kerncollectie fungeerde als vertrekpunt voor de beeldselectie.

Momenteel wordt het fotoboek gedrukt. Uitgeverij Aldus heeft in samenwerking met de Stichting C.R. Hermans deze publicatie uitgegeven.
Op donderdagmiddag 4 februari 2016 vindt de boekpresentatie plaats in het Natuurmuseum Brabant te Tilburg.

In de koecken gelevert

Een gebeurtenis van ongeveer 450 jaar geleden werkt door in het heden. De Baronnesse en Kasteelvrouwe van Boxtel overleed in 1564 en de keuken werd voortaan beheerd door een rentmeester van Jan van Horne, Baron van Boxtel. Die rentmeester was een soort bedrijfsleider die ook de landerijen van de Baron beheerde. In tegenstelling tot de Vrouwe moest hij alle uitgaven voor de keuken verantwoorden. Daarom weten we nu nog wat er 450 jaar geleden in Stapelen, het kasteel van Boxtel, op het menu stond.

Dit boek schetst in het kort de gebeurtenissen op het kasteel van Boxtel rond 1560-1570. Het geeft een kijkje in de keuken van het kasteel en biedt een aantal op de middeleeuwse keuken geïnspireerde recepten, die ook nu nog gemakkelijk gemaakt kunnen worden. Het geheel is geïllustreerd met oude afbeeldingen en moderne foto's. Voor de oude afbeeldingen is geput uit de Brabant-Collectie, die 49 afbeeldingen aanleverde.

Rondom dit historische kookboek, en met een deel van het oorspronkelijke beeldmateriaal (o.a. historische kookboeken, prenten van het kasteel, vissen, vogels en vruchten), hebben we een kleine expositie ingericht in de vitrine bij de ingang van de universiteitsbibliotheek.
T/m vrijdag 22 januari 2016 kunt u deze opstelling komen bekijken.

Meer boeken over koken kunt u vinden in de rubriek: BRA G

BRA G2 VERA 2015

maandag 14 december 2015

Leven in de brouwerij: Belevenissen van een Brabantse brouwersfamilie in en om Aarle-Rixtel

Jola Prinsen heeft het boek dat haar beide ouders (Jan Prinsen en Lia Prinsen-Holland) in 1996 schreven over vier generaties Prinsen in en om Aarle-Rixtel alsnog uitgebracht. Het plan voor publicatie in kleine kring verdween bij hun overlijden in de spreekwoordelijke lade. Als een eerbetoon aan haar ouders en met hulp van haar zussen is deze uitgave nu wel verschenen.

In de humoristische schrijfstijl van vader Jan Prinsen, oudste zoon van Johan Prinsen, maken we kennis met Cornelius Princen, die rond 1800 als brouwer wordt aangesteld op Kasteel Croy, waar hij het bezoek van koning Lodewijk Napoleon meemaakt. Zoon Martinus begint in 1857 in de kom van Aarle-Rixtel, tegenover de kerk, bierbrouwerij en logement De Zwaan, later overgenomen door kleinzoon Henri Trudo. De vierde generatie, in de persoon van Johan Prinsen, heeft weinig interesse voor de brouwerij. Na diverse omzwervingen buiten de regio keert Johan rond 1930 terug naar Aarle-Rixtel. In de gebouwen van de toenmalige brouwerij wordt dan een puddingpoederfabriek gevestigd.

Door dit familieverhaal, dat leest als een roman, klinkt de verbondenheid van de Prinsens met de Aarlese dorpsgemeenschap: in de politiek en het verenigingsleven. Het boek wordt verlevendigd met brieven, persoonlijke notities, aktes en foto’s.

Meer boeken over genealogie en familiegeschiedenis vindt u in de rubriek BRA Z8.

Vindplaats: BRA Z8 PRIN 2015. .......

donderdag 10 december 2015

Gedeputeerde Henri Swinkels op bezoek

Henri Swinkels (SP), gedeputeerde van de provincie Noord-Brabant met in zijn portefeuille Leefbaarheid en Cultuur, was gisteren op bezoek bij de Brabant-Collectie.
Ivka Orbon (afdelingshoofd Cultuur van Toen) en Stephan Tibosch (accounthouder Brabant-Collectie) vergezelden hem. Drs. Gabe van der Zee (secretaris van het College van Bestuur), prof. dr. Jos Swanenberg (hoogleraar Diversiteit in taal en cultuur in Brabant), prof. dr. Arnoud-Jan Bijsterveld (hoogleraar Cultuur in Brabant) en drs. ing. Corno Vromans (directeur Library & IT Services) gaven vanuit Tilburg University acte de présence.

Na een presentatie van bibliothecaris Pia van Kroonenburgh over de collectie, gaf Emy Thorissen, conservator van de Brabant-Collectie, een kijkje in de keuken en toonde enkele van de vele bijzondere publicaties. Met veel belangstelling werd geluisterd naar de boeiende informatie die Emy gaf bij elk boek, kaart, foto en prent. De conclusie die het bezoek trok was duidelijk: het is de moeite waard nog eens langs te komen.
v.l.n.r.: Ivka Orbon, Henri Swinkels, Emy Thorissen en Jos Swanenberg
© Lieja Stalpers
v.l.n.r.: Stephan Tibosch, Ivka Orbon, Henri Swinkels, Emy Thorissen en Jos Swanenberg
© Lieja Stalpers

maandag 30 november 2015

De rijke boekenverzameling over Vincent

Wist u dat de Brabant-Collectie meer dan 700 publicaties heeft over Vincent van Gogh? Ongeveer vijftig ervan kunt u tot en met vrijdag 11 december 2015 bij elkaar zien in de vitrine op niveau 0 in de universiteitsbibliotheek. Om u een indruk te geven ziet u hier een greep uit deze tentoonstelling. Bij de selectie is rekening gehouden met een aantal Brabantse plaatsen (Zundert, Etten-Leur, Nuenen bij Eindhoven) waar Van Gogh verbleven heeft.
F. Kools, Vincent van Gogh en zijn geboorteplaats: als een boer van Zundert
Zutphen: De Walburg Pers, 1990
Vindplaats:  BRA J3 KOOL 1990
Rebecca Nelemans e.a., De zaaier: het begin van een carrière: Vincent van Gogh in Etten
Breda: Van Kemenade, 2010
Vindplaats: BRA J3 NELE 2010/n
Nico van Wageningen, Het gezin Van Gogh: een familiegeschiedenis in brieven
Deventer: Scriptio, 2009
Vindplaats: BRA J3 WAGE
 2009
E. van Uitert, Van Gogh in Brabant: schilderijen en tekeningen uit Etten en Nuenen
Zwolle: Waanders, 1987
Vindplaats: BRA J3 UITE 1987
Peter Nagelkerke, Willem van der Sommen, Van Gogh & Eindhoven
Eindhoven: Wegener Media, 2012
Vindplaats: BRA J3 NAGE 2010
Rebecca Nelemans e.a., Van Gogh & Brabant
Schiedam: Scriptum Art Books, 2012
Vindplaats: BRA J3 NELE 2012

Tijdschrift: Merlet

Het tijdschrift Merlet is een uitgave van de Historische Kring Land van Cuijk. De merlet is een heraldisch wapendier. Het is een eend- of kuikenachtig, gestileerd vogeltje, dat vanaf de 13e eeuw wordt weergegeven zonder snavel en poten. De merlet komt voor in het wapen van de Cuijkse tak van de familie van Cuijk, heren van Cuijk en Grave.
Merlet verschijnt vier maal per jaar. De eerste uitgave verscheen in 1964 op initiatief van de samenwerkende gemeenten in het Land van Cuijk. Vanaf 1977 is Historische Kring Land van Cuijk de uitgever van dit periodiek en momenteel is Jan Veekens de hoofdredacteur. In 2014, bij het 50-jarig jubileum van Merlet, verscheen een jubileumnummer, met onder andere aandacht voor de geschiedenis van het tijdschrift.
De kring is in 1977 opgericht met als doel 'het bevorderen van de belangstelling voor en de kennis van de geschiedenis van eigen streek, volk en gebruiken'. Daarnaast zet men zich in voor behoud en behartiging van de vele cultuurhistorische waarden in het gehele Land van Cuijk; van Velp tot Maashees, van Neerloon tot Overloon. De activiteiten van de kring richten zich op de historie en cultuur van de streek en de weerslag ervan in deze tijd.

De voormalige heerlijkheid Land van Cuijk lag in wat tegenwoordig het noordoosten van de provincie Noord-Brabant is. Het werd begrensd door de Maas en De Peel en bestond uit twee gebieden die van elkaar gescheiden werden door de Heerlijkheid Boxmeer. Momenteel omvat Het Land van Cuijk de gemeenten Grave, Cuijk, Mill en Sint Hubert, Boxmeer en Sint Anthonis.

In Merlet staan artikelen, veelal geschreven door deskundigen, over de geschiedenis van het Land van Cuijk. De onderwerpen zijn zeer divers. Een groot aantal bijdrages in het blad is gepubliceerd na onderzoek van historische informatie door vrijwilligers (leden) in archiefbronnen bij het BHIC in Grave.
In nummer 3 van 2015 verschenen onder andere de volgende onderwerpen:

  • Beurtvaart tussen Grave, Venlo en Amsterdam, in de 17e eeuw en later;
  • Hofstede de Wijer en de familie De Raet in Boxmeer;
  • Het Sint Alphonsus Broederschap in Grave, een zorgverzekering en begrafenisfonds vanaf 1843;
  • Een gedicht in het dialect van Boxmeer van Mientje Wever
Het middenkader Actief is een vaste rubriek in het tijdschrift. Hierin wordt een terugblik gegeven op gehouden excursies en lezingen. De inhoud van deze rubriek is ook te vinden op de website van de kring (tab Actuele informatie & programma).

Alle jaargangen van Merlet en het register 1965-1985 zijn aanwezig bij de Brabant-Collectie (vindplaats T 07476). U kunt deze raadplegen op niveau 0 van de Universiteitsbibliotheek.

woensdag 25 november 2015

Van olielantaarn tot gloeilamp

In de Brabant-Collectie zijn enkele objecten terug te vinden, die de geschiedenis van de verlichting illustreren: van de olielantaarns als straatverlichting aan het eind van de zeventiende eeuw, gaslantaarns in de tweede helft van de negentiende eeuw tot de verlichting met behulp van elektriciteit vanaf begin twintigste eeuw.

Bij de gedachten en zegenbeden van de lantaarnaanstekers voor de burgers en inwoners van de stad 's-Hertogenbosch voor het jaar 1817 is te zien hoe zij een olielamp boven de straat met een katrol naar beneden halen om deze bij te vullen. Een nieuw type olielamp in straatlantaarns werd in 1663 door Jan van der Heyden (1637-1712) uitgevonden. De raapolie als brandstof gaf beter licht dan de kaarslantaarns. Het aantal branduren was groter en het brandgevaar door een gesloten oliereservoir kleiner. Reden voor een snelle verspreiding van deze Jan van der Heyden-lantaarn, ook in het buitenland.
 Gedachten en Zegenbeden van de lantaarnaanstekers in 's-Hertogenbosch
Houtgravure. 1817
Vindplaats: ML / 411.3 (1 jan) (79)
Net voor de gaslantaarns rond 1860 in zwang kwamen, stuurden de gaslantaarnaanstekers van 's-Hertogenbosch een nieuwjaarswens die de oude situatie illustreert. Te zien is hoe twee dragers met een bak olie onderweg zijn naar de centrale lantaarn boven de pomp op de Markt.
De Gaz-lantaarnaanstekers der stad 's-Hertogenbosch
Houtgravure. 1855
Vindplaats: ML / 411.3 (1 jan) (121)
Hoe blij men is met de verlichting door elektriciteit, blijkt uit het citaat op deze prentbriefkaart met twee interieurschilderingen van de Bossche schilder Herman Moerkerk (1879-1949): 
In het petroleumlicht, bij lezen, naaien en verstellen. 
Kan men geen letter zien, de steken haast niet tellen ... 
Maar in het helder licht der electriciteit. 
Wordt werken een genot en lezen zaligheid!
Prentbriefkaart
Op achterzijde de tekst: De P. N.E. M. te 's-Hertogenbosch en het G. E.B. in Uw woonplaats staan U gaarne met alle gewenschte inlichtingen omtrent aansluiting ten dienste
Vindplaats: ML / 214.3 (1)
Bij het honderdjarig bestaan van de gloeilamp in 1979 bracht N.V. Philips' Gloeilampen deze fraaie facsimile met foudraal uit van een uitgave uit 1916, getiteld: Naamlooze Vennootschap Philips' gloeilampenfabrieken 1891-1916: Eindhoven. Dit werk is destijds uitgegeven ter gelegenheid van het 25-jarig jubileum van N.V. Philips' Gloeilampenfabrieken. De beroemde sierkunstenaar Theo Nieuwenhuis (1866-1951) tekende voor de vormgeving. Over deze bijzondere boekband en de facsimile kunt u meer lezen bij de Koninklijke Bibliotheek.
J. Feith, Th. Nieuwenhuis, Naamlooze Vennootschap Philips' gloeilampenfabrieken 1891-1916: Eindhoven,
Eindhoven : N.V. Philips' Gloeilampenfabrieken, 1979
Vindplaats: CBM L 0358
Het huidige hoofdkantoor van de lichtdivisie van Philips, Philips Lighting, is in Eindhoven gevestigd. In diverse plaatsen heeft Philips Lighting vestigingen, zoals de ‘Flips febriek’ in Roosendaal (sinds 1947). Deze fabriek gaat nu sluiten. De tentoonstelling 'Philips Roosendaal, licht op een veranderende stad' is vanaf 13 december 2015 in het Tongerlohuys in Roosendaal te zien. Het museum hoopt met deze grote Philipstentoonstelling, waarin een beeld wordt gegeven van het bedrijf, de medewerkers en de invloed op Roosendaal, de pijn van het afscheid wat te verzachten.