Slotsymposium Interreg 'In de Ban van Buiten - Finale en Ouverture'

Op vrijdag 23 september jl. werd op Orangerie Mattemburgh te Hoogerheide de afronding van het Interreg-project 'In de Ban van Buiten - Finale en Ouverture' gevierd. Ook de Brabant-Collectie, die heeft meegewerkt aan de totstandkoming van de foto-expositie 'Lief en Leed van Landgoederen', was uitgenodigd voor dit symposium. Het betreft hier een reizende expositie waarbij geput is uit recent fotomateriaal van Huub Smeding en James van Leuven en nooit eerder getoond historisch beeldmateriaal van de Brabant-Collectie.

Interreg is een subsidieprogramma dat sinds 1990 de samenwerking stimuleert tussen regio's uit verschillende lidstaten van de Europese Unie. Voor elk project met een duidelijke grensoverschrijdende meerwaarde zijn tenminste één Vlaamse en één Nederlandse partner vereist. Brabants Landschap en haar zusterorganisatie Kempens Landschap, actief in de provincie Antwerpen, kregen voor de ontwikkeling en onstsluiting van de landgoederen Mattemburgh (Hoogerheide) en Roosendael (Sint-Katelijne-Waver) samen € 1.13 miljoen aan Europese subsidie. Een zelfde bedrag komt daar bovenop van andere instanties. Gezamenlijk is een aanpak opgesteld voor de herwaardering, ontwikkeling en ontsluiting van deze twee landgoederen.

Vrijdag 23 september jl. vond op Landgoed Mattemburgh de feestelijke afsluiting van dit project plaats in de vorm van het symposium 'In de Ban van Buiten - Finale en Ouverture'. In de ochtend vertelden zes gastsprekers over opzet en afronding van het project op beide landgoederen. Daarnaast gaf mevr. Hermanussen-Thijssen een boeiend betoog over herbestemming van haar landgoed Barendonk.

Na de lunch werd door Bert van Dijk (voorzitter Brabants Landschap) en Marcel Fränzel (dagvoorzitter en Burgemeester Gemeente Woensdrecht) een nieuwe aanwinst voor het park Mattemburgh onthuld: een bijzondere citrusboom met mirteblad. Vervolgens kregen de deelnemers aan het symposium onder deskundige leiding een rondleiding door Villa Mattemburgh en een wandelexcursie door het park.
Ter afronding kon men de foto-expositie bezoeken.

April 2012 verschijnt bij het Brabants Landschap het monumentale boek 'Landgoederen in Noord-Brabant'. De Brabant-Collectie levert een belangrijke bijdrage aan dit boek in de vorm van historisch fotomateriaal. Te zijner tijd zullen wij in ons blog aandacht besteden aan dit boek.

Een uitgebreid fotoverslag van deze symposiumdag vindt u op onze Flickr-pagina.

Notenkraker

Notenkraker in:
C. Nozeman, M. Houttuyn, C. Sepp, J.C. Sepp:
Nederlandsche vogelen volgens hunne huishouding, aert en eigenschappen beschreeven
KOD 041 G 01

Caryocatactes, Nootenkraeker

Nozeman schrijft getwijfeld te hebben of hij de notenkraker (Nucifraga caryocatactes) al dan niet op moest nemen in zijn standaardwerk Nederlandsche Vogelen. Een broedgeval was hem namelijk onbekend:
"…want dat hy oit zeker is ontdekt geweest hier of daer in ons Land gebroed te hebben, is my tot hier toe, ondanks veelvuldige onderzoekingen niet gebleeken, en welke moeite we hebben genomen, om een echt Nest en de Eijeren van deezen Vogel te krygen of slegts te mogen bezien, wy hebben onze nieuwsgierigheid onvoldaen moeten laeten."

Hedendaags wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat er zeker enkele broedgevallen van de notenkraker in Nederland bekend zijn. Vooral na zogenaamde ‘invasies’, waarbij notenkrakers in grote aantallen in Nederland opduiken als wintergast, blijven soms enkele paartjes ‘hangen’ en komen tot broeden. De laatste grote invasie was in 1968, toen waarschijnlijk meer dan 10.000 notenkrakers ons land bezochten. Het daaropvolgende jaar zijn 1 tot 4 broedparen geteld, waaronder een nestvondst in Ulvenhout.

Het eerste deel van de wetenschappelijke naam, Nucifrage, is een samenstelling van nux (= noot) en fraga (= breken). Het tweede deel, Caryocatactes, is een Grieks woord en een samentrekking van karuon (= noot) en katagnunai (= breken). Een dergelijke benaming wordt een emfatische naamgeving genoemd.
De notenkraker behoort net als de gaai tot de kraaiachtigen en legt eveneens een wintervoorraad aan van noten en zaden.

Vindplaats: KOD 041 G 01

Film 'De Bende van Oss' vandaag in première

'De Bende van Oss' van regisseur André van Duren en producent Mathijs van Heijningen is de eerste Nederlandse misdaadfilm die speelt in de jaren dertig van de vorige eeuw. De film is gebaseerd op ware historische feiten. Hoofdrolspeelster is caféhoudster Johanna van Heesch (gespeeld door Sylvia Hoeks) die zich uit het criminele milieu probeert onttrekken, maar steeds verder verwikkeld raakt in criminele zaken.
Vanavond is 'De Bende van Oss' de openingsfilm tijdens het Nederlands Film Festival te Utrecht. Een dag later volgt in Utopolis te Oss de Brabantse première. In aanwezigheid van Sylvia Hoeks en regisseur André van Duren zal bekend Brabant, participanten van de film en andere genodigden, de film als een van de eersten zien. Vanaf 29 september draait de film in de bioscoop.
Vele opnames van de film vonden plaats in en rondom Oss. Zo zijn de stadscènes gedraaid in Ravenstein. Regisseur André van Duren is zelf ook een Brabander en was al tijden geïntrigeerd door de gebeurtenissen in Oss.

Overal in de media wordt uitgebreid aandacht besteed aan deze film. Zo heeft het Brabants Dagblad een speciale internetsite gemaakt waar film en historie bijeengebracht worden. Afgelopen weekend besteedde het tv-programma 'Andere Tijden' aandacht aan de misdaad die welig tierde in Oss aan het begin van de twintigste eeuw. Via de website en 'Uitzending Gemist' is deze aflevering online nog te bekijken. Ook de VPRO-radiouitzending van 'O.V.T.' is online te beluisteren. Dan is er nog de website van organisatie Maturitas uit Oss. Naast historische achtergrondinformatie en informatie over de film kunt u hier lezen over het boek dat tegelijkertijd met de film gaat verschijnen. 'De bende van Oss: de sabel tegen het mes' is geschreven door historicus en cultuurdeskundige Gerard Rooijakkers en historicus Leo Hoeks. Op 22 september a.s. zal Uitgeverij Veerhuis samen met Maturitas dit boek presenteren. Het boek geeft niet alleen een historisch overzicht van feiten en gebeurtenissen, maar gaat tevens in op de beeldvorming rondom deze roemruchte bende. Ook wordt de situatie in Oss in een breder, Brabants perspectief geplaatst wat betreft geweld, sociale structuur en culturele achtergronden. Het boek bevat niet eerder gepubliceerd beeldmateriaal en nieuwe archiefvondsten.
Het boek is ook aangeschaft voor onze collectie en zal daar binnenkort te vinden zijn. Nader bericht daarover volgt.

Dag van de Amateurfilm

'We komen op TV!'

Vrijdag 23 september a.s. vindt van 11.00 tot 17.30 uur in het Louis Hartlooper Complex in Utrecht de jaarlijkse Dag van de Amateurfilm plaats tijdens het Nederlands Film Festival. Onder de titel 'We komen op TV!' is een interessant programma samengesteld dat de bijzondere kanten van amateurfilms laat zien. Aan de hand van 60 jaar televisie worden amateurfilms onder de loep genomen. In dit kader zal ook Frank van der Maden, coördinator Beeld en Geluid van de Brabant-Collectie, een presentatie houden over Brabantse amateurfilms op de regionale televisie, zoals onder andere te zien is geweest in het programma "Cinema Brabantia" van Omroep Brabant.

Toegang is gratis. Reserveren wordt aanbevolen.

Voor meer informatie zie ook het persbericht van de Stichting Amateurfilm.

Leontien van Moorsel: de rit van mijn leven

Naar aanleiding van Leontien Ladies Ride van afgelopen zondag in ’s-Hertogenbosch extra aandacht voor een boek over haar.

Leontien van Moorsel werd geboren op 22 maart 1970 in Boekel, een klein Brabants dorpje onder de rook van Eindhoven. Daar zou ze misschien nog steeds hebben gewoond als ze niet al op jonge leeftijd ontdekte dat ze keihard kon fietsen. Met een ongekend doorzettingsvermogen fietste ze uiteindelijk vier Olympische titels, negen wereldkampioenschappen en twee tourzeges bij elkaar. Eén en al euforie zo lijkt het, maar dat valt tegen. Het fanatisme dat Van Moorsel meervoudig wereldkampioene maakte, brak haar ook op. Haar gouden medailles bleken een zwarte keerzijde te hebben. Openhartig vertelt ze haar verhaal. Over de vele ups and downs, haar strijd tegen een eetstoornis en het moederschap dat haar leven nieuwe invulling geeft nu de pedalen niet langer meer permanent ronddraaien.

Marjolein Hurkmans (16 maart 1965) is journalist bij de Telegraaf en maakt reportages voor Vrouw op Zaterdag. Eerder schreef ze het autobiografische 'Mama's zijn ook mensen' (2000) en 'Natuurlijk houd ik van je, hoe heet je ook alweer' (2004).

Vindplaats: BRA H HURK 2008

Prijsband voor Cornelius de Gijzelaar (Breda 1766)

Vanaf de 2e helft van de 16e eeuw ontstond op de Latijnse scholen de gewoonte een leerling voor goede prestaties met een boek te belonen. Latijnse scholieren ontvingen uit handen van curatoren fraai gebonden en veelal met het stadswapen in goudopdruk bestempelde prijsboeken. Zo mocht Cornelius de Gijzelaar in 1766 een in het Latijn geschreven boek ontvangen van Johan Frederik Reitzius. Het was gebonden in kalfsperkament en voorzien van twee sluitlinten (nu verdwenen). Het wapen op het voorplat (hierboven getoond) is variant Breda 3 (Spoelder 2000). Het is het wapen van de Prinsen Willem IV en V, omhangen met de Orde van de Kousenband en de vermelding 'HONI SOIT QUI MAL Y PENSE', ter weerszijden vastgehouden door twee klimmende leeuwen en gedekt met een kroon; het geheel steunend op een soort console, gevormd door een dubbele voluut, met op de banderol het devies 'JE MAINTIENDRAI' (formaat: 84 x 75 mm).

Verder zijn aanwezig dubbele filetlijnen aan de randen met hoekvignetjes. De rug bevat zes velden, gescheiden door dubbele filetlijnen. Elk veld is voorzien van een ruitvormig stempeltje met in het midden een bloempje.

Op het achterplat komt een gouden stempel voor van het stadswapen van Breda (variant Breda 2): drie Andreaskruizen in een schild, gedekt door een engel en vastgehouden door een aan weerszijden klimmende leeuw; het geheel rustend op een burcht. Aan de onderzijde is het goud van het stempel weggesleten (formaat: 80 x 72 mm).

Ioan. Freder. Reitzivs: De ambigvis, mediis et contrariis, sive De significatione verborum ac phrasium ambigua: accedunt praefatio altera, vtrivsqve Reitzii apologia et supplementum
Plaats van uitgave: Trajecti ad Rhenum
Uitgever: apud Nicolaum van Vucht, Gisb. Tim. van Paddenburg, et Abrah. van Paddenburg
Publicatiejaar: 1752
xxviii, 670 p.
Afmeting: in-8

Vindplaats: TRE 008 B 05/A

Mini-symposium 'Jij en wij: Feest u mee?'

Kom ook naar het mini-symposium 'Jij en wij: Feest u mee?' op donderdagmiddag 29 september 2011. De Brabant-Collectie is 25 jaar verbonden aan de Universiteit van Tilburg. Reden genoeg voor een feestelijke bijeenkomst waarvoor wij alle belangstellenden van harte uitnodigen.

Tijdens het mini-symposium met als onderwerp publieksparticipatie willen we met liefhebbers en beheerders van (Brabants) historisch fotomateriaal in gesprek raken. Centraal hierbij staat de vraag hoe we de grote hoeveelheid foto’s, die de Brabant-Collectie en anderen beheren, kunnen beschrijven en via het internet toegankelijk maken. Het inhoudelijk thema is volksfeesten. Denk aan: carnaval, kermis, bevrijdingsfeesten, gildefeesten, optochten en processies

Uitsnede van ‘Carnaval 3-4-5 mrt ’57 in Den Bosch’. 
Foto: Het Zuiden, ’s-Hertogenbosch. Vindplaats: ML 411.12 (7)

Er staan een aantal inspirerende sprekers op het programma. Sjoerd Siebinga van Delving B.V. in Den Haag zal het spits afbijten. Gevolgd door Arthur Turksma, creatief directeur van triptic in Eindhoven en mede-ontwikkelaar van Oneindig Noord-Holland en Luud de Brouwer, hoofd van het Regionaal Archief Tilburg (RAT).

Na de presentaties kunt u aan de hand van een vijftal stellingen in discussie gaan met deskundige panelleden. De panelleden zijn: Judith Moortgat, projectleider ‘Beelden voor de Toekomst’ van het Nationaal Archief in Den Haag, Carine van Vugt, documentairemaker bij Lumineus en Stichting Verhalis in Tilburg en de drie sprekers van de middag.

Dagvoorzitter is Polle de Maagt, afkomstig uit Tilburg, en nu woonachtig in Gent. Hij zal op een heldere en communicatieve wijze de verbindende schakel zijn tussen de sprekers.

Bekijk de digitale uitnodiging voor het exacte programma. Graag tot ziens vanaf 13.30 uur in theaterzaal Black Box, Esplanade gebouw.

Deelname is gratis. Aanmelden voor 26 september 2011 via het online inschrijfformulier.